مهرها و اثر مهرهای تپه خیبر روانسر، کرمانشاه
نویسندگان
1 دانشیار آشورشناسی، دپارتمان مطالعات بین فرهنگی و منطقهای، دانشگاه کپنهاگ، کپنهاگ، دانمارک.
2 استادیار، گروه باستانشناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
doi
10.30495/peb.2023.702144چکیده
مهرها و اثر مهرها مدارک مهمی از روابط اقتصادی، سیاسی و اجتماعی جوامع گذشته هستند که میتوان با مطالعۀ آنها اطلاعات خاصی از سطح و میزان روابط ساکنان باستانی محوطه و منطقه را با دنیای پیرامون آن به دست آورد. کشفیات پیشین در منطقۀ زاگرس مرکزی و به ویژه استان کرمانشاه حاکی از این است که مهرها پیشینۀ طولانی و ریشهداری دارند که در تپه گیان حداقل به دورۀ مسوسنگ قدیم باز میگردد. به رغم اهمیت یافتههای چغا ماران، دهسوار و تپه تیلینه، شمار محوطههای شناخته شده دارای مجموعۀ مهرها و اثر مهرها در غرب زاگرس مرکزی بسیار اندک است و همچنان تصویر روشنی از سطح پیچیدگیهای محوطههای باستانی منطقه به ویژه به استناد مهرها و اثر مهرها و همچنین فناوری و سبک تراش مهرها در این منطقه در دست نیست. نگارندگان در این مقاله کوشیدهاند تا در این پژوهش بنیادی، با روش توصیفی و رویکرد مقایسهای به معرفی مهرها و اثر مهرهای تپه خیبر روانسر بپردازند، تا ضمن نشان دادن اهمیت این محوطه در میان محوطههای منطقه، شواهدی از چند هزار سال استفاده از ابزارهای مالکیت در این مکان را در اختیار پژوهشگران قرار دهند. یکی از پرسشهای اساسی در رابطه با این یافتهها این است که این یافتهها مربوط به کدام بازۀ زمانی هستند و تاثیر کدام یک از سبکهای مهر تراشی را نشان میدهند؟ مجموعۀ کنونی تپه خیبر شامل ۶ مهر استامپی، ۴ مهر استوانهای و یک اثر مهر است که به دورۀ مسوسنگ تا دورۀ اشکانی، یعنی هزاره دوم پ.م تاریخگذاری میشوند.
