معرفی و تحلیل بنای آتشکده شیان، اسلامآباد غرب
نویسندگان
1 استادیار، گروه باستانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر، ایران.
2 دانشجوی دکتری باستانشناسی، گروه باستانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر، ایران.
doi
10.30495/peb.2023.1999129.1037چکیده
آثار معماری دوره ساسانی شامل بناهای مذهبی و غیرمذهبی است. با توجه به اینکه آیین زرتشتی، دین رسمی ایران در دوره ساسانی بوده است، بناهای مذهبی مرتبط با این دوران از جایگاه مهمی برخوردار بودهاند. آتشکده شیان نمونهای از آتشکدههای دوره ساسانی استان کرمانشاه است که ویژگی معماری آن عبارت است از یک چهارتاقی با راهروهای پیرامونی و مصالح معماری بنا شامل قلوهسنگ، لاشهسنگ، گچ وملات گچ است. ابعاد بنا ۱۴/۵×۱۴/۵ متر و با پلان مربعیشکل است. تاکنون هیچگونه گزارش و مطالعه دقیقی در مورد این بنا به چاپ نرسیده و اندک اطلاعات منتشر شده، از طریق نوشتهها و مدارک موجود در پرونده ثبتی بنا و برخی گزارشهای کاوشگران بنای شیان است. در این پژوهش کلیه مدارک موجود گردآوری و اساس کار بر فعالیت میدانی متمرکز گردیده است. همچنین، بنا از نظر پلان، مصالح و دیگر ویژگیهای معماری به دقت بررسی و مطالعه شد. هدف این پژوهش، معرفی بنای آتشکده شیان به عنوان نمونه شاخص آتشکدههای کمتر شناخته شده غرب کشور است. شناسایی دقیق مشخصات این اثر میتواند بازسازی آتشکدههای غرب ایران را هموارتر سازد. بهعلاوه، بررسی این بنا در تعیین گاهنگاری و کاربری بناهای مشابه این منطقه نیز مؤثر است. با توجه به ویژگیهای معماری بنای شیان، مصالح و اجزای بهکار رفته در معماری، همچنین سایر یافتههای منقول و غیرمنقول به دست آمده، میتوان این بنا را یک نیایشگاه مذهبی یا آتشکدهای از دوره ساسانی قلمداد نمود.
