تپه نظام آباد و جایگاه آن در ری پایان دوران کلاسیک و آغار دوره اسلامی

نویسندگان

1 پژوهشکده باستانشناسی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری

2 معاونت میراث فرهنگی استان تهران

3 پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، پژوهشکده باستانشناسی

4 گروه دوران اسلامی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، پژوهشکده باستانشناسی، تهران، ایران

doi
10.30495/peb.2023.2002538.1042
چکیده

با گذار از دوره ساسانی به دوران اسلامی فرهنگ و هنر ایران همچنان به اسلوب پیشین ادامه یافت و کمتر تغییری در آن رخ داد. یکی از محوطه‌های کلیدی باستان‌شناختی در کنار بنای تپه حصار دامغان و چال طرخان که دوران گذار از ساسانی به اوایل دوران اسلامی را به خوبی به نمایش می‌گذارد تپه نظام‌آباد است. به رغم این اهمیت تاکنون موقعیت این تپه در پرده‌ای از ابهام قرار داشته و بیشتر پژوهشگران آن را در نزدیک ورامین یا ری قید نموده‌اند. با این وصف با توجه به عکسی که ارنست هرتسفلد در سال 1925 از تپه نظام‌آباد گرفته می‌توان از نظر ریخت‌شناسی آن را بازشناخت. تپه نظام‌آباد در حاشیه جنوب غربی شهر تهران کنونی واقع شده است. ما در این مقاله با معرفی این تپه سعی داریم اهمیت آن را نشان دهیم تا برای اقدامات پژوهشی آتی برنامه‌ریزی مناسبی صورت پذیرد. خوشبختانه امروزه کمترین دخل و تصرفی در این تپه در جنوب شرقی شهرستان اسلامشهر صورت گرفته است و هرچند که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است اما تعیین عرصه و حریم نشده است. با توجه به اهمیت گچبری‌های منحصر به فردی که از این تپه در موزه‌ها وجود دارد باید برای حفاظت از تپه اقداماتی صورت پذیرد.