استقرارهای ساسانی حوضه رودخانه قرهچای شهرستان تفرش استان مرکزی
نویسندگان
1 باستانشناس
doi
10.30495/peb.2023.1997760.1033چکیده
بخش مرکزی تفرش منطقهای کوهستانی است که اطراف آن را کوهها احاطه کردهاند. از آنجایی که این منطقه در کنار شاهراه شمال به جنوب واقع شده که از حاشیه کویر مرکزی ایران میگذرد، در دورههای مختلف تاریخی مورد توجه بوده و موقعیت ویژهای داشته است. این ناحیه در دوره ساسانیان جزئی از ایالت جبال بود و راههای ارتباطی جنوب، جنوب غربی و غرب ایران به شمال و شمال شرق از این ناحیه میگذشت. همچنین، منطقه مزبور به دلیل کوهستانی بودن از امنیت نسبی برخوردار بوده است. در دوره ساسانی قلعههای زیادی برای حفاظت از جادههایی که از این منطقه میگذشت، ساخته شدند. در بررسی تفرش، 35 آبادی متعلق به دوره ساسانی در کنار جادهها و حاشیه رودخانه قرهچای شناسایی شد. بررسی سفالهای سطحی و شواهد معماری این محوطهها حاکی از آن است که این ناحیه در دوره ساسانی با نواحی جنوب، جنوب غربی، شمال، شمال غربی و شمال شرقی ارتباط فرهنگی داشته است. در این مقاله ابتدا به اهمیت بررسیهای باستانشناسی به عنوان ابزاری کارآمد برای بازسازی پیشینه تاریخی شهرستان تفرش پرداخته شده است و در ادامه، محوطههای شناسایی شده و یافتههای سفالی و معماری به دست آمده از آنها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.
