همبودی انسان وحیوان در تدفینهای دوران فراپارینهسنگی و نوسنگی در هلال حاصلخیزی
نویسندگان
1 دانشگاه نیشابور
2 گروه تاریخ، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
doi
https://doi.org/10.71794/peb.2024.3121043چکیده
یکی از مهمترین یافتههای حاصل از کاوشهای باستانشناسی تدفینها هستند؛ برخلاف بسیاری از یافتههای باستانشناسی که موقعیت قرارگیری آنها اغلب بدون اهداف خاصی است، در تدفین قرارگیری یافتهها بهصورت تعمدی بوده و در پشت آن اهدافی نهفته است که میتواند منعکسکننده اعتقادات و شرایط زندگی انسان در آن دوران باشد. همراهی حیوانات با انسانها در تدفین، یکی از شیوههای رایج تدفینی از دوران فراپارینهسنگی و نوسنگی در منطقه هلال حاصلخیزی است که، میتواند دارای مفاهیم زیادی از دنیای گذشته باشد. بر این اساس، پژوهش حاضر در پی بررسی و معرفی این شیوه تدفینی و بازه زمانی شروع آن، رابطه آن با اهلیسازی حیوانات و همچنین بررسی مفاهیم پنهان در پشت رواج این شیوه تدفینی (همچون ارتباط با شمنیسم و یا نمادگرایی آئینی) است. انجام این پژوهش به روش مطالعه مروری صورت گرفته است. نتایج پژوهش نشان میدهد که شیوه و سنت تدفین حیوان و همچنین نوع حیوان برگزیدهشده برای همراهی انسان در تدفین، در مناطق مختلف و ادوار مختلف زندگی انسان بر اساس نگرشهای مختلف، متفاوت بوده است که شامل حیوانات گوشتخوار و هم گیاهخوار میشده است. همچنین، وجود حیواناتی با قابلیت اهلیشدن در تدفینها، نشاندهنده ارتباط قوی بین انسان و حیوانات بوده و احتمالاً با شروع روند اهلیسازی مرتبط است. علاوه بر کشف بقایای کامل حیوانی در برخی از قبور، بخشهایی از حیوان همراه انسان دفن شده است که بهنوعی پیشکشی به متوفی است. همچنین در برخی از موارد، نشانههایی دال بر حتی ارتباط نمادین بین انسان و حیوان و شمنیسم نیز در تدفینهای انسانی و حیوانی وجود دارد.