بررسی و تحلیل باستانشناختی الگوهای استقراری محوطههای قرون میانه اسلامی شهرستان نمین، اردبیل
نویسندگان
1 دانشآموختهٔ دکتری باستانشناسی، گروه باستانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
doi
https://doi.org/10.71794/peb.2024.1101044چکیده
شهرستان نمین، واقع در شرقیترین بخش استان اردبیل، یکی از کانونهای مهم استقرار و رفت و آمد جوامع انسانی در طول دورههای مختلف تاریخی بوده است. اما، باوجود غنای آثار مادی و فرهنگی، پژوهشهای باستانشناختی بسیار محدود در این منطقه انجامشده و نیازمند مطالعات منسجم باستانشناختی است. بدین منظور برای تکمیل اطلاعات باستانشناختی منطقه، بررسی باستانشناسی باهدف شناسایی و مستندنگاری محوطههای دوران اسلامی حوزه جنوبی شهرستان نمین در سال ۱۳۹۷ توسط نگارنده انجام شد. پژوهش حاضر نتایج حاصل از بررسی فوق بوده و این پژوهش به دنبال پاسخ به پرسشهای ذیل است: ۱- مهمترین عوامل در شکلگیری محوطههای دوران اسلامی شهرستان نمین کدامند؟ ۲- الگوی پراکنش محوطههای استقراری دوران اسلامی شهرستان نمین چگونه بوده است؟ روش انجام کار، بررسی میدانی و مطالعات کتابخانهای است؛ همچنین برای تحلیل دادههای فرهنگی و الگوهای استقراری از نرمافزار GIS استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد که محوطههای استقراری علاوه بر متأثر بودن از عوامل جغرافیایی از عوامل مهمی چون شرایط سیاسی و امنیت و اقتصاد معیشتی مناسب تأثیر گرفته است. در قرون میانه اسلامی با افزایش محوطههای کوچرو و ظهور محوطههای مرکزی بزرگ ارتباط محوطهها با سلسله مراتب و انواع مدلها صورت گرفته است.
