فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ارمنستان که امروزه کوچکترین واحد سیاسی قفقاز به شمار می ‌ رود، در گذشته ‌ های دور با اسامی اورارتو و آرارات شناخته می‌شد. قرار گرفتن ارمنستان در موقعیت خاص جغرافیایی به مثابه پل ارتباطی شرق و غرب و یکی از حلقه ‌ های مواصلاتی ترانزیت کالا و وجود معبرهای قفقاز، توجه قدرت ‌ های بزرگ از جمله ایران و روم را به خود جلب کرد. با پذیرش مسیحیت در آغاز قرن چهارم میلادی دولت ارمنستان روابط مستحکمی با هم‌کیش خود امپراتوری روم پیدا کرد و از این پس کانون مناقشات دو قدرت شرق و غرب گردید. زمینه ‌ های دخالت رومی ‌ ها در این منطقه به بهانه حمایت از اتباع مسیحی بیشتر شد و یک رشته جنگ ‌ های فرساینده در این منطقه رقم خورد. ارمنستان به عنوان همسایه دو قدرت ایران و روم در سال ۳۰۲ میلادی مسیحیت را پذیرفت و پس از آزادی مسیحیت در روم به وسیله کنستانتین در سال ۳۱۳ میلادی، ارامنه مورد حمایت وی قرار گرفتند. ساسانیان که کیش زرتشتی داشتند، نمی ‌ توانستند نظاره ‌ گر جدا شدن ارمنستان باشند که آن را جزئی از پیکرة‌ خود به حساب می ‌ آوردند. بنابراین، سیاست زرتشتی‌کردن ارامنه را در پیش گرفتند که این موضوع در دوران یزدگرد دوم شدت گرفت. بررسی جایگاه کلیدی ارمنستان و تأثیرگذاری آن بر روابط ایران و بیزانس به تبع پذیرش مسیحیت هدف نگارش این مقاله است. برای نیل به این هدف تلاش شده است از شیوة پژوهش‌ تاریخی (توصیفی ـ تحلیلی) با تکیه بر نظر پژوهشگران استفاده شود. نتایج تحقیق نشان می ‌ دهد که همگونی دینی ارمنستان با روم سبب تحکیم روابط آنان با یکدیگر و گسست علقه‌های دینی از ایران شد. این جریان، دست به دست شدن ارمنستان و تقسیم آن به مناطق نفوذ ایران و روم را در پی داشت.