ارزیابی مناسبت ضرب سکه‌های مسی سلطانیه مورخ ۷۱۳ ق در دوره اولجایتو با تأسیس شهر

نویسندگان

1 استادیار گروه علمی، تاریخ و باستان شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد تاریخ ایران دوره اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران..

doi
https://doi.org/10.71794/peb.2025.1192019
چکیده

پژوهش حاضر به بررسی دو نمونه منحصربه‌فرد از سکه‌های مسی ضرب‌شده در سلطانیه به سال ۷۱۳ ﮬ.ق در دوره اولجایتو می‌پردازد؛ سکه‌هایی که از نظر شکل، ترکیب نمادها، و عبارت‌ها، تفاوت چشمگیری با سایر مسکوکات ایلخانی دارند. ویژگی‌هایی چون درج سال به‌صورت عددی، فقدان شعارهای مذهبی و تلفیق نمادهای چینی و نجومی (عقرب)، این احتمال را مطرح کرده‌اند که ضرب این سکه‌ها به مناسبت تأسیس سلطانیه، پایتخت جدید ایلخانان، انجام شده است. روش تحقیق، ترکیبی از مطالعات میدانی و کتابخانه‌ای با تحلیل تطبیقی داده‌های سکه‌شناسی و متون تاریخی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که عناصر نمادین و نوآوری‌های این سکه‌ها با تحولات سیاسی و شهرسازی سلطانیه در دوره اولجایتو هم‌راستا بوده و احتمال ضرب مناسبتی آنها را تقویت می‌کند. هرچند نبود اسناد مکتوب همزمان، قطعیت این فرضیه را با محدودیت روبه‌رو کرده است، اما همگرایی شواهد بصری، متنی و تطبیقی، زمینه قابل قبولی برای تأیید نقش این سکه‌ها به عنوان رسانه‌ای در فرایند مشروعیت‌بخشی و هویت‌سازی شهر سلطانیه فراهم می‌آورد.