فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در ایران، هماهنگی معماری با خصوصیات آب‌وهوایی هر منطقه از دیرباز مورد توجه بوده است. مطالعه مبانی شکل‌­دهنده معماری در بستر شهرهای ایران نشان می­‌دهد که همواره اقلیم و طبیعت نقش بسزایی در شکل­‌گیری شهرها و به تبع آن معماری و به ویژه مسکن داشته است. پژوهش پیش‌­رو همسازی و هماهنگی دو بنای تاریخی خانه صادقی اردبیل و خانه بروجردی کاشان را با اقلیم و جغرافیای دو ناحیه مورد مطالعه و مقایسه تطبیقی قرار می­‌دهد. هدف از پژوهش، گونه‌­شناسی معماری و عناصر تزئینی خانه­‌های تاریخی صادقی اردبیل و بروجردی کاشان در عصر قاجار و مقایسه تطبیقی آن­ها از منظر میزان همسازی با اقلیم است. در واقع این پژوهش به صورت تحلیلی ـ تاریخی و بر اساس پیمایش نگارندگان در بافت تاریخی اردبیل و کاشان، همراه با مطالعات کتابخانه‌­ای؛ ویژگی عناصر معماری این بناها را به عنوان متغیر­های اصلی مورد تجزیه و تحلیل قرار می­‌دهد و در نهایت به دنبال نسبت و میزان انطباق این متغیرها با نوع اقلیم در هر منطقه است. نتایج این پژوهش نشان می­‌دهد که نظام معماری ایرانی در دو اقلیم مورد مطالعه، نه تنها در مغایرت با اصول، معیارها و استاندارهای معماری پایدار و ویژگی­‌های زیست­‌محیطی نبوده؛ بلکه در پیوندی کامل با آن قرار دارد. هر دو خانه صادقی اردبیل و بروجردی کاشان متناسب با اوضاع اقلیمی، فرهنگی و اجتماعی هر کدام از شهرها بنا نهاده شده و مهمترین تأثیرات اقلیم بر بناها را می­توان در جهت­گیری و زاویه‌­بندی پلان بناها، موقعیت فضاهای اندرونی، ویژگی­‌های حرارتی، تهویه­‌های مناسب، اندازه و ابعاد بازشوها، انتخاب نوع پلان و میزان فشردگی و مصالح بومی و متناسب با اقلیم بازشناسی نمود.