روند شکل‏‌گیری حکومت مادها بر اساس کتیبه‌‏های آشورنو در سده‏‌های نهم و هشتم پیش از میلاد

نویسندگان

1 پژوهشگر تاریخ و مدرس دانشگاه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
https://doi.org/10.71794/PEB.2026.1212238
چکیده

چالش‌‏برانگیزترین پژوهش‌‏ها در تاریخ ایران باستان، مربوط به پژوهش در دوره ماد و ریشه‌‏های آن می‌‏باشد. محقق تاریخ، ناگزیر استفاده از منابع و گزارش‏‌های هم‌‏عصر غیر مستقیم و در بیشتر موارد دشمن، که تقریبا منحصر به کتیبه‏‌های آشورنو هست، می‌‏باشد. احتیاجات بازرگانی و تجارت مردمان دنیای شرق و غرب در آن روزگار از جاده خراسان بزرگ تامین می‏‌شده است و این مهم، خود عامل اصلی یورش آشوریان برای تسلط بر شاهراه‏‌های تجاری می‏‌باشد. در سالیان اخیر توسط برخی پژوهشگر، به وجود اقوام حکومتگر مادها تشکیک گردیده است. این پژوهش با بررسی مجدد کتیبه‏‌های آشوری، به دنبال حضور و گستره اقوام ماد و روند شکل‏‌گیری حکومت ایشان در این دو سده می‏‌باشد. تدقیق در این منابع به لحاظ اهمیت موضوع و تاباندن روشنایی به دانش تاریخی خود در این برهه، ایجاب می‏‌نماید، از زوایای مختلف منابع در دسترس را بررسی نموده تا بتواند حکومت مادها و سیر تحول ایشان را به‌عنوان پایه‏‌گذار شاهنشاهی ایرانی، مورد ارزیابی قرار داده و بر دانش خود در این مقطع از تاریخ مملو از ابهام ماد، بیافزاید. به جهت نوع داده‏‌های اشاره شده، روش پژوهش در این مقاله، توصیفی و تحلیلی و در جمع‌‏آوری اطلاعات نیز بر روش کتابخانه‏‌ای تکیه گردیده است.