الگوی ساختاری رفتارهای انحرافی بر اساس سبک‌های هویت و هنجارهای اجتماعی در نوجوانان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی مشاوره، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه مشاوره، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران.

3 استاد گروه مشاوره دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه الزهرا،تهران،ایران

doi
چکیده

چکیده هدف پژوهش حاضر پیش‌بینی رفتارهای انحرافی براساس سبک‌های هویت هنجارهای اجتماعی در نوجوانان بود. این پژوهش از نوع توصیفی همبستگی بوده است؛ جامعه‌ی آماری در این پژوهش شامل کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه اول شهرستان نکا(مجموعاً 4200 نفر) در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود.تعداد نمونه در این پژوهش ۳۰۰ نفر بودند که به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه‌های سبک‌های هویت بزونسکی،پرسشنامه هنجارهای اجتماعی،پرسشنامه رفتارهای انحرافی بود. روش آماری در این پژوهش از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. برای انجام مباحث مدل‌سازی، از نرم‌افزار SmartPLS بهره گرفته شد. نتایج نشان داد مدل پژوهش، دارای برازش مناسب است و مجموع اثرات مستقیم و غیرمستقیم 80درصد از متغیر رفتارهای انحرافی دانش آموزان توسط سبک‌های هویت و هنجارهای اجتماعی قابل تبیین می‌باشد. از این میان عامل تعهد از قسمت سبک‌های هویت بیشترین تأثیر و جهت‌گیری اطلاعاتی کمترین میزان تأثیرگذاری نسبت به بقیه ابعاد سبک‌های هویتی را داراست. از دیگر متغیرها می‌توان به هنجار اجتماعی نام برد که به‌صورت جداگانه مبین پیش‌بینی کاهش رفتار انحرافی می‌باشند؛ که به‌نوبه خود می‌تواند تلویحات کاربردی در جهت کاهش رفتارهای انحرافی نوجوانان و بهبود وضعیت روان‌شناختی آنان ارائه دهد.