فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی نیازهای اساسی روان‌شناختی در رابطه انتظار آموزشی ادراک شده باهویت تحصیلی در نوجوانان بود. طرح این پژوهش، از نوع همبستگی و از طریق الگویابی معادلات ساختاری بود که به روش خوشه‌ای، چهار مدرسه (دو دخترانه و دو پسرانه) از مناطق ۱ و ۲ شهر زنجان در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۲ انتخاب شدند. پرسش‌نامه‌ها میان ۴۰۰ دانش‌آموز توزیع گردید. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه هویت تحصیلی (AIS، واز و همکاران، ۲۰۰۹)، نیازهای روان‌شناختی (PNQ، لاگواردیا و همکاران، ۲۰۰) و انتظارات آموزشی (AESI، انگ و همکاران، ۲۰۰۶) بود. تحلیل داده‌ها با روش معادلات ساختاری انجام شد. نتایج نشان داد مدل پیشنهادی پژوهش از برازش مطلوب برخوردار بود. نتایج نشان داد در ضرایب مسیر مستقیم انتظارات آموزشی ادراک‌شده تأثیر مثبت و معناداری بر نیازهای روان‌شناختی داشته (۰۰۱/۰>P) و انتظارات آموزشی و نیازهای روان‌شناختی، تأثیر منفی و معناداری بر هویت‌های دیررس، سردرگم و دنباله‌رو داشت (۰۰۱/۰>P). همچنین در ضرایب غیرمستقیم مشخص شد انتظارات آموزشی با میانجی‌گری نیازهای روان‌شناختی بر هویت موفق مثبت و معنی‌دار بود (۰۰۱/۰>P) اما این اثر بر هویت دیررس، هویت سردرگم و هویت دنباله‌رو منفی بود (۰۰۱/۰>P). می‌توان نتیجه گرفت که انتظار آموزشی ادراک‌شده و نیازهای روان‌شناختی اساسی تأثیر مثبتی بر سبک‌های هویت موفق دارند؛ اما بر سایر سبک‌های هویتی تأثیر منفی می‌گذارند.