تدوین و اعتباریابی برنامه مشاوره ای مبتنی بر عوامل فردی و خانوادگی درکودکان با اختلال نقص توجه-بیش فعالی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مشاوره، گروه مشاوره، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
2 استاد دانشگاه آزاداسلامی واحد شبستر
3 دانشیار مشاوره خانواده، گروه مشاوره، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
doi
چکیده
چکیده هدف از انجام این تحقیق تدوین و اعتباریابی برنامه مشاوره ای مبتنی بر عوامل فردی و خانوادگی در کودکان(7-9 ساله) دارای اختلال نقص توجه/ بیش فعالی شهر همدان بود. تحقیق از لحاظ هدف کاربردی، از نظر ماهیت داده ها کیفی و از نظر شیوه اجرا اکتشافی بود. برای جمع آوری و ارزیابی اطلاعات از روش پدیدارشناسی توصیفی (تجربه زیسته)استفاده شده است. جامعه آماری درمانگران متخصص و در حوزه کودک (دارای پروانه اشتغال سازمان نظام روان شناسی ج.ا. ا)، در شهر همدان بودند که تعداد 12 نفر از آنها بر اساس اصل اشباع نظری به صورت هدفمند انتخاب شدند. تحلیل و تفسیر داده ها به روش گلیزری و رویکرد پدیدارشناسی انجام شد. پس از تحلیل نتایج در زمینه ی عوامل فردی سه مضمون اصلی کنترل شناختی،تنظیم هیجان و آموزش مهارت ها و شش مضمون فرعی و در زمینه ی عوامل خانوادگی چهار مضمون اصلی ساختار خانواده، سبک زندگی ، تعاملات خانوادگی و توانمندسازی والدین و نه مضمون فرعی دسته بندی و از نظر اعتباریابی برازش شدند (p<0.05). نتایج نشان داد برنامه مشاوره ای مبتنی بر عوامل فردی و خانوادگی از روایی محتوایی مناسبی بهره مند است و روایی و پایایی لازم را برای کاربردهای آموزشی و پژوهشی دارد. پیشنهاد می شود از نتایج یافته های این پژوهش برای بهبود علائم اختلال نقص توجه/ بیش فعالی در خانواده، مدارس و نیز در سایر مراکز همچون مراکز خدمات روانشناختی استفاده شود.