رویکرد دیوان بین‌المللی کیفری در جرم‌انگاری سربازگیری کودکان در مخاصمات مسلحانه

نویسندگان

1 گروه حقوق بین الملل، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم ایران

2 دانشیار، گروه حقوق، دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم، ایران

doi
10.22059/jplsq.2022.327293.2832
چکیده

در چند دهة اخیر، نقض حقوق کودکان، به‌ویژه در حوزة مخاصمات مسلحانه، اجرای هنجارهای مرتبط با این قشر آسیب‌پذیر را تحت‌الشعاع قرار داده است. کودکان در جریان مخاصمات، در معرض کشتار، سربازگیری اجباری، بهره‌برداری جنسی و دیگر سوءاستفاده‌ها قرار می‌گیرند. نمونۀ بارز این آسیب‌ها، در کشورهای سیرالئون، کنگو و روآندا قابل استناد است. این پژوهش با تکیه بر رویکرد توصیفی-تحلیلی، درصدد بررسی رویة قضایی ایجادشده در دیوان بین‌المللی کیفری در خصوص جرم‌انگاری سربازگیری کودکان و چگونگی تحقق عدالت کیفری در این زمینه است. نتیجة بررسی‌های به‌عمل‌آمده، حاکی از آن است که دیوان بین‌المللی کیفری با ورود به قضیة توماس لوبانگا و محکوم کردن وی به اتهام سوءاستفاده از کودکان در مخاصمات مسلحانه، نقطة عطفی را در ایجاد رویة قضایی و طرح مسئولیت بین‌المللی در مقابله با بی‌کیفرمانی در زمینۀ نقض حقوق کودکان رقم زد. از سویی بحث انتساب مسئولیت کیفری به کودکان در صورت ارتکاب جنایت در حین مخاصمات به‌ویژه علیه جمعیت غیرنظامی بُعد دیگری از قضیه است که با راهبری هوشمندانة ارکان قضایی بین‌المللی، می‌توان به خاتمۀ این پدیدة شوم و محاکمة مسببان اصلی این اقدام مذمومانه خوش‌بین بود.