تحلیل غیرخطی اثر چرخه‌های تجاری تولید بر نابرابری ثروت: شواهدی از کشورهای نفتی خاورمیانه

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی فیروزکوه

doi
10.30473/egdr.2026.75287.7025
چکیده

در این مطالعه، تأثیر چرخه‌های تجاری تولید بر نابرابری ثروت در 7 کشور نفتی خاورمیانه طی سال‌های 2005 تا 2023 با استفاده از مدل خودتوضیحی با وقفه‌های گسترده میان‌گروهی تلفیقی (PMG-ARDL) تحلیل شده است. نابرابری ثروت با سهم ثروت 1 درصد و 10 درصد بالای جامعه و سهم 40 درصد میانی و 50 درصد پایین سنجیده خواهد شد. برای استخراج چرخه‌های تجاری، از فیلتر متغیر در زمان نامتقارن کریستیانو-فیتزجرالد(CF) بهره گرفته شده که توانایی جداسازی دقیق نوسانات کوتاه‌مدت از روندهای بلندمدت اقتصادی را دارد. نتایج مدل PMG-ARDLنشان می‌دهد در اقشار ثروتمند(سهم ثروت 1 و 10 درصد بالا از کل ثروت)، چرخه‌های تجاری در بلندمدت اثر مثبت و غیرمعنادار و در کوتاه‌مدت اثر مثبت و معنادار بر سهم ثروت آنها دارد. در مقابل، اثرات چرخه‌های تجاری بر سهم ثروت 40 درصد میانی و 50 درصد پایین در بلندمدت و کوتاه‌مدت منفی و معنادار است. همچنین، نرخ تورم تأثیر متفاوتی بر سهم ثروت اقشار مختلف دارد. اثر این متغیر بر سهم ثروت افراد ثروتمند مثبت است، اما اثر آن بر سهم ثروت اقشار متوسط و پایین جامعه منفی و معنادار است که منعکس‌کننده تفاوت‌های ساختاری و تاب‌آوری اقتصادی می‌باشد. هم‌چنین یافته‌ها با نظریه پیکتی مبنی بر برتری نرخ بازده سرمایه نسبت به رشد اقتصادی هم‌خوانی دارد و نشان می‌دهد که رشد اقتصادی بدون سیاست‌های توزیعی مناسب می‌تواند نابرابری را تشدید کند.

کلیدواژه‌ها