چالش تاریخی تحقق حق بر دموکراسی: مناقشه نظری نخبه‌گرایان

نویسندگان

1 استادیار حقوق عمومی دانشکده حقوق دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

doi
10.22059/jplsq.2022.330758.2896
چکیده

دموکراسی یکی از پرتکرارترین و دیرپاترین نظریه‌های حقوقی، سیاسی و اجتماعی بشر است که از سرآغاز زایش تاکنون همواره موافقان و مخالفان خود را داشته است. از یک نوع نظام سیاسی تا اینک که با وجود همة مخالفت‌ها به‌عنوان یک حق از میان حق‌های بشری در منظومه حقوق بشر به رسمیت شناخته شده است، نزاع با دموکراسی بیش‌وکم همیشه از سوی خاستگاه‌های گوناگون جریان داشته است که آن را به‌سبب تاریخی با صعوبت تحقق مواجه ساخته است. از جمله منازعان دموکراسی، نخبه‌گرایان هستند. پرسش اساسی تحقیق حاضر به واکاوی ابعاد نظری این مخالفت باز می‌گردد و فرضیة پژوهش ناظر بر دشواری تاریخی دموکراسی و تحقق حق بر آن است که با نزاع نظری از سوی برخی از نخبه‌گرایانِ متقدم و متأخر در مخالفت با آن استدلال کرده‌اند. برآمدِ کار، سختی راه فراروی دموکراسی و تحقق حق بر آن در برابر استدلال‌های این دسته از منازعان اندیشه‌ای را می‌نمایاند.