فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با تکیه بر نظریۀ «ساختار احساس» ریموند ویلیامز، به تحلیل بازنمایی بحران اجتماعی و شکل‌گیری احساس جمعی در کتاب صحبت سنگ و سبو می‌پردازد. مسئلۀ اصلی پژوهش بررسی این است که متن چگونه در بستر تحولات اجتماعی عصر قاجار، تجربه‌های زیسته و عواطف جمعی مرتبط با پدیدۀ اعتیاد را بازنمایی کرده و در شکل‌دهی به آگاهی فرهنگی نقش ایفا می‌کند. در این راستا، اثر به‌مثابۀ متنی فرهنگی و فعال در تولید معنا تحلیل شده و با رویکرد تحلیلی‑تفسیری، مؤلفه‌های ساختار احساس در سطوح روایت، زبان و بازنمایی اجتماعی بررسی شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد متن از طریق طنز، روایت انتقادی و جابه‌جایی معنایی مفاهیم، ساختارهای مسلط اجتماعی را به چالش کشیده و با بازتعریف جایگاه معتاد از «مجرم» به «بیمار اجتماعی»، نوعی آگاهی انتقادی و همدلی اجتماعی را برمی‌سازد. همچنین اثر با بازنمایی فروپاشی نظم اجتماعی، نقد نهادهای سنتی و طرح امکان مقاومت فرهنگی، به شکل‌گیری ساختار احساسی نوینی در بستر تحولات مشروطه کمک می‌کند. بدین‌ترتیب، مقاله نشان می‌دهد این اثر صرفاً بازتاب وضعیت اجتماعی نیست، بلکه در مقام کنشی فرهنگی، در بازسازی احساس جمعی و تولید معنای اجتماعی مشارکت دارد.