گزارش خطاهای نسخه‌شناسی در فهرست‌نگاری نسخ شاهنشاهنامۀ صبا

نویسندگان

1 دکتری زبان و ادبیات فارسی، مدرس دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

doi
10.22067/jls.2026.96086.1770
چکیده

در فهرست‌نگاری دست‌نویس‌های شاهنشاهنامۀ صبا، سهو و لغزش‌هایی در هر دو بخش نسخه‌شناسی و متن‌شناسی به چشم می‌آید. جستار پیشِ‌رو به گزارش خطاهای نسخه‌شناسی اختصاص دارد؛ ازاین‌رو، مؤلفه‌هایی از قبیل ثبت و شماره، نام کاتب، تاریخ کتابت، شمار تصاویر و تعداد اوراق و سطور را که در فهرست‌های اختصاصی و مشترک توصیف شده بررسی و مطالعه کرده‌ایم. پیش چشم داشتن این نکته که پژوهشگران و مصححان از مراجعه به فهرست‌ها ناگزیرند، اصلاح خطاها را ضرورت می‌بخشد. از رهگذر این مطالعه، تهیۀ فهرست منقح نسخه‌های خطی شاهنشاهنامه ممکن می‌شود و تصحیح متن و پژوهش‌های نسخه‌شناختی آن اعتبار می‌یابد. در این پژوهش از روش توصیفی ـ تحلیلی با رویکرد تطبیقی بهره جسته‌ایم. برای این کار، نخست مؤلفه‌های نسخه‌شناختی هر دست‌نویس را از فهرست‌های اختصاصی و مشترک گردآوری و ثبت کرده‌ایم. سپس با اتکا به تصویر نسخه‌های خطی، هر مؤلفه را ارزیابی کرده‌ایم تا موارد ناصواب پیدا آید. برای سامان یافتن پژوهش، این فقرات را بر پایۀ مؤلفه‌های نسخه‌شناختی طبقه‌بندی کرده‌ایم و هر یک را با نام و نشان نسخه ذیل مؤلفه‌ای آورده‌ایم. ضمن اصلاح نیز کوشیده‌ایم به منشأ اشتباهات دست یابیم.

کلیدواژه‌ها