ارائه مدلی برای ریسک‌های شراکت راهبردی در کنسرسیوم‌های پیمانکاری صنایع پایین‌دستی نفت ایران

نویسندگان

1 کارشناسی‌ارشد، دانشگاه تهران، پردیس بین‌المللی کیش، کیش، ایران

2 استادیار گروه استراتژی، دانشکده مدیریت کسب و کار، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/smsj.2025.527608.2162
چکیده

با وجود لزوم بهره‌مندی از مزایای بالقوه این نوع مشارکت در صنعت پایین‌دستی نفتی ایران، نرخ اجتناب از ورود و شکست مشارکت‌های راهبردی بین کنسرسیوم‌های پیمانکاری فعال در این صنعت نگران‌کننده است. در این راستا پژوهش حاضر به دنبال کمک به تصمیم‌گیرندگان صنعت از طریق ارائه مدلی چندگانه و جامع از عوامل ریسک مشارکت راهبردی است. برای این منظور، رویکرد نظریه داده‌بنیاد چندگانه طی فرآیندی متشکل از سه فاز اصلی اتخاذ و اجرا شده است. در فاز اول، به‌منظور تعیین اجزای مدل شامل مقولات اصلی پدیده محوری، شرایط علی، شرایط زمینه‌ای، شرایط مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها از روش فراترکیب منابع علمی معتبر خارجی و داخلی استفاده شده است. حاصل این فرآیند شناسایی 240 کد باز نظری در شش بخش نظریه بود. در فاز دوم مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 12 تن از خبرگان و مدیران ارشد صنعت پایین‌دستی نفت ایران، اجرا شده و نتایج مصاحبه با نرم‌افزار مکس کیودا به 131 کد باز تجربی تبدیل شدند. در فاز سوم، کدگذاری محوری برای کدهای باز نظری و تجربی انجام شده و سپس غنی‌سازی نظریه با پیوند بین مقولات اصلی نظری و تجربی اجرا شد. اعتبار نتایج پژوهش نیز با برآورد شاخص کاپا و پیاده‌سازی مدل کرسول و میلر تأیید شد. نتایج این پژوهش می‌تواند به‌عنوان ابزار جامع مدیریت ریسک در اختیار مدیران مربوطه قرار گیرد تا شاهد شکل‌گیری و عملکرد موفق شراکت‌های راهبردی در این بخش مهم از صنعت ایران باشیم.

کلیدواژه‌ها