چارچوب نظام‌مند مدیریت راهبردی تغییر و استقرار بانکداری مبتنی بر هوش مصنوعی

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران

2 پژوهشگر پسادکتری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران

doi
10.22034/smsj.2025.517847.2138
چکیده

بانکداری مبتنی بر هوش مصنوعی، بکارگیری فناوری‌های پیچیده هوش‌مصنوعی در بانکداری و با هدف ایجاد ارزش هوش‌مند می‌‌باشد. علیرغم وجود مزایای متعددی و کاربردهای ارزش‌آفرین این بانکداری؛ پذیرش و استقرار آن با چالش‌‌های مختلفی همراه است. دستیابی به یک چارچوب مدون و نظام‌مند برای شناسایی، دسته‌بندی و اولویت‌بندی چالش‌ها در جهت مواجهه آگاهانه و آماده  با آن‌ها و همچنین انتخاب کاراترین راهکارهای حل، یک مسئله مهم در مسیر مدیریت تغییر و استقرار بانکداری هوش‌مند می‌باشد. برای این منظور یک روش‌شناسی تحقیق نظام‌مند شش مرحله شامل شناسایی، اندازه‌گیری، کاهش، انتخاب، ارزیابی و آمادگی توسعه داده شده است. در چارچوب پیشنهادی، در مرحله نخست با استفاده از روش تحقیق کتابخانه‌ای و میدانی، چالش‌های پیاده‌سازی بانکداری هوش‌مند شناسایی گردید. در مرحله دوم راهکارهای موجود برای حل چالش‌ها شناسایی و میزان کارایی راهکارهای حل با روش تحلیل پوششی داده‌ها بر اساس نظر خبرگان اندازه‌گیری و سپس با استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره رتبه‌بندی و مرحله کاهش انجام گردید. در مراحل بعدی، با مدلسازی برنامه‌ریزی ریاضی مسئله انتخاب و حل آن، راهکارهای کارا و بهینه در جهت کسب آمادگی لازم معرفی شدند.  نتایج نشان می‌دهد کاهش کیفیت و میزان دسترسی به داده‌ها، عدم حفظ حریم شخصی و امنیت داده، هزینه قابل توجه پیاده‌سازی، مقیاس‌پذیری و بهبود عملکرد، مشکلات ادغام با سیستم‌های موجود، مهم‌ترین چالش پیاده‌سازی بانکداری مبتنی بر هوش مصنوعی می‌باشد. همچنین ارزش هوش‌مند در بانکداری فراتر از موضوع شخصی‌سازی خدمات برای مشتریان بوده و استقرار این بانکداری نیازمند نگاه جامع‌تر به موضوع مدل کسب‌وکار، مشتری و رقابت، فناوری و مدیریت تغییر می‌باشد.

کلیدواژه‌ها