واکاوی عوامل موثر بر حکمرانی سازمانی با رویکرد دوسوتوانی سازمانی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاداسلامی، شوشتر، ایران
2 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاداسلامی، شوشتر، ایران
3 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاداسلامی، شوشتر، ایران
4 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاداسلامی، شوشتر، ایران
5 استادیار، گروه حسابداری، واحد ایذه، دانشگاه آزاداسلامی، ایذه، ایران
doi
10.22034/smsj.2025.516455.2133چکیده
حکمرانی سازمانی ترکیبی از قوانین، فرایندها یا قواعدی است که بر اساس آنها یک سازمان، اداره، تنظیم یا کنترل میشود. حکمرانی سازمانی شامل عوامل داخلی و خارجی است که چارچوبی را برای دستیابی به اهداف شرکت فراهم میکند و بر منافع شرکت ازجمله سهامداران، مشتریان، تأمینکنندگان، قانونگذاران دولتی و مدیریت تأثیر میگذارد. هدف پژوهش حاضر واکاوی عوامل مؤثر بر حکمرانی سازمانی با رویکرد دوسوتوانی به روش آمیخته اکتشافی است. با بررسی پیشینه پژوهش تعداد 6 بُعد،17 مولفه و69 شاخص برای حکمرانی سازمانی و دوسوتوانی احصا گردید. برای تأیید آنها براساس نظر 20 خبره، ازروش دلفی فازی با پرسشنامه استاندارد استفاده شد و منجر به تأیید تعداد 3 بُعد برای حکمرانی سازمانی و 3 بُعد برای دوسوتوانی گردید. سپس با روش تحلیل عاملی اکتشافی براساس نظر 100 خبره، تعداد 6 بُعد استخراج شده تایید و روایی ابزار را خبرگان و پایایی با مقدار بالای 7/0 برای هر بُعد تأیید کردند. ابعاد نهایی برای حکمرانی سازمانی شامل، ساختارهای حکمرانی، راهبردهای حکمرانی وعمگرایی حکمرانی ازیکسو وابعاد دوسوتوانی نیزشامل ساختارهای دوسوتوانی، مدیریت دوسوتوانی و زمینههای دوسوتوانی ازسوی دیگرمورد تایید قرارگرفت. روابط میان ابعاد نهایی حکمرانی سازمانی و دوسوتوانی سازمانی با روش مدلسازی ساختاری تفسیری تببین شدند و الگوی نهایی حاصل گردید. یافتههای نشان میدهد که الگوی نهایی حکمرانی سازمانی مبتنی بر دوسوتوانی در شرکتهای برق منطقهای ایران مشتمل بر6 بُعد،12 مولفه و 48 شاخص بوده واز روایی و پایایی مطلوبی برخوردار است.
