فراتحلیلی بر بهرهبرداری تجارت الکترونیک در عملکرد صادرات شرکتها
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 استادیار، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 دانشیار، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
4 استادیار، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22034/smsj.2025.453578.2014چکیده
امروزه، تجارت الکترونیک یکی از ابزارها و روشهای نوین توسعه و گسترش صادرات است؛ بنابراین، درک و استفاده از چنین ابزاری برای ورود شرکتها به بازارهای خارجی امری حیاتی است. هدف اصلی این تحقیق، بررسی و تحلیل تحقیقات پیشین و ترکیب کمّی نتایج مطالعات در زمینه تأثیر تجارت الکترونیک بر عملکرد صادرات شرکتها است. به همین منظور، تمامی مطالعاتی که به تحلیل ارتباط بین تجارت الکترونیک و عملکرد صادرات پرداختهاند، مورد بررسی قرار گرفتند. در این پژوهش، با استفاده از رویکرد فراتحلیل چند سطحی، مطالعات با استفاده از مدل پریزما از میان مقالات منتشرشده در بازه زمانی ژانویه 2000 تا نوامبر 2023 غربالگری شدند. دادههای 27 مطالعه منتخب برای محاسبه اندازه اثر دستهبندی و با استفاده از نرمافزار CMA نسخه 2 تجزیهوتحلیل شدند. یافتهها، با تکیه بر معیار تفسیر کوهن، نشان میدهند که اندازه اثر کل مثبت و متوسط بوده و تأیید میکند که تجارت الکترونیک میتواند یک منبع راهبردی برای دستیابی به مزیت رقابتی در بازارهای بینالمللی عمل کند. نتایج همچنین نشان میدهد که عوامل دیگری نظیر ماهیت کالا، نوع صنعت، اندازه شرکت، تجربه صادراتی و بهرهوری نیروی انسانی نیز در موفقیت صادرات تأثیرگذارند. این مطالعه تأکید میکند که صرف وجود بستر تجارت الکترونیک برای افزایش صادرات کافی نیست و باید با سایر عوامل ترکیب شود. بهطورکلی، این تحقیق اطلاعات ارزشمندی را برای تصمیمگیریهای آگاهانه در حوزه تجارت الکترونیک صادراتی برای کسب و کارها ارائه میدهد.