فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فشارهای زیست‌محیطی و الزامات نوین تولید پاک در زنجیره ارزش صنعت نساجی، رویکردهای مبتنی بر رنگزاهای طبیعی و دندانه‌های کم‌خطر را به‌عنوان گزینه‌ای کاربردی برای رنگرزی منسوجات برجسته کرده است. در این پژوهش، اثر هم‌افزایی عصاره‌های حاصل از چهار منبع رنگزای طبیعی شامل جفت، پسماند قهوه، دارچین و میخک بر ویژگی‌های رنگی و خواص ثباتی پارچه پشمی بررسی شده است. همچنین کارایی دندانه فلزی زاج سفید با دندانه زیستی مخروط کاج مقایسه گردید و نقش روش دندانه‌دهی در سه حالت پیش‌دندانه، هم‌زمان و پس‌دندانه مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد جفت و میخک به دلیل غنای ترکیبات پلی‌فنولی، عمق رنگ بالاتری (38/7 و 24/8) ایجاد می‌کنند و در برخی ترکیبات دوتایی و چندگانه، کاهش بازتاب در ناحیه 400 تا 500 نانومتر و بهبود جذب مشاهده می‌شود. در هنگام استفاده از دندانه زاج سفید، روش پس‌دندانه در اغلب نمونه‌ها بالاترین قدرت رنگ را فراهم کرد، در‌حالی‌که در دندانه زیستی مخروط کاج، روش پیش‌دندانه عمدتا نتایج مناسب‌تری ارائه داد. مقادیر ثبات شستشویی عموما در بازه 4 تا 5 و ثبات نوری در حدود 5 تا 6 به دست آمد که بیانگر پایداری قابل قبول رنگ در نمونه‌های رنگرزی شده است. در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهد طراحی هدفمند ترکیبات رنگزای طبیعی همراه با دندانه‌های کم‌خطر، قابلیت دستیابی به فام‌های گرم و خواص ثباتی مناسب را فراهم می‌کند و می‌تواند به عنوان رویکردی عملی برای رنگرزی پایدار الیاف پشم پیشنهاد شود.