جایگاه اخلاق حرفه ای قضات در گفتمان حرفه ای گرایی نوین

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

2 گروه حقوق، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی. تهران. ایران (رئیس پژوهشگاه قوه قضاییه)

doi
10.22106/jlj.2026.2069031.6479
چکیده

اخلاق حرفه ای نقش بســیار مؤثری در ارتقــاء کار و رفتار قضات دارد. این اخلاق با سازماندهی قضاوت در اداره عمومی و چیرگی بُعد اداری بر جنبه حرفه ای قضاوت، کمتر مورد توجه قرار گرفته اســت. با ایــن وصف چگونه می توان اخلاق حرفه ای قضات را در کشــور ما بازســازی و جاری سازی کرد؟ در این مقاله با روش تحلیلی- انتقادی و با اســتفاده از منابع کتابخانه ای و اسنادی، بحث می شود که اخلاق حرفه ای مبتنی بر دو رویکرد حرفه گرایی ســنتی و حرفه ای گرایی نوین است. گفتمان حرفه گرایی نوین از ابتدای قرن بیســتم پدیدار شــده اســت و خوانش های مختلف «حرفه گرایی و حرفه ســازی،» «حرفه ای گرایی سازمانی» و «حرفه ای گری» از آن پدید آمده است. پس از بررسی این خوانش ها، الگوی «شایستگی حرفه ای» برای بازسازی حرفه ای گرایی قضات و ارتقاء حرفه ای گری و اخلاق حرفه ای آنان معرفی شده است.همچنین راهکارهای نهادینه سازی این الگو در چهار محور «تشکیل کانون حرفه ای،» «اســتقرار فرایند شایسته سالاری،» «آموزش اخلاقی» و «تعهد و پاسخگویی اخلاقی» تبیین و مقررات مرتبط در کشــور بررسی شده است. در پایان پیشنهادهای لازم برای تحقق الگوی مذکور از طریق اصلاحات قانونی، اجرایی و آموزشی ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها