مبانی و آثار تمایز قبض و تسلیم در حقوق مدنی ایران
نویسندگان
1 دانشیار گروه حقوق خصوصی ، دانشکده ی حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران ، بابلسر ، ایران.
2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی ، دانشکده ی حقوق و علوم سیاسی ، دانشگاه مازندران ، بابلسر ، ایران.
doi
10.22106/jlj.2026.2050980.6190چکیده
در ادبیات حقوقی، قبض و تســلیم مورد معامله در نگاه اول ممکن است ساده و حتی متحد به نظر برســد، ولی با اندکــی درنگ می توان دریافت که هر یک از این دو مفهوم در ماهیت، قلمرو شمول، مصادیق، زمان وقوع و ایجاد اثر حقوقی متفاوت بــوده و این موضوع با اختلاف نظرهــای گوناگون و بعضا متهافتی در حقوق ایران و فقه امامیه همراه بوده است و این پرسش را مطرح می سازد که آیا این دو مقوله دارای مفهوم و اثر یکسانی است یا خیر. این مقاله به روش تحلیلی-توصیفی و در پی پاســخ به پرسش پیش گفته، نتیجه می گیرد که قبض و تســلیم اگر چه از حیث ضمانت اجرا، قلمرو شمول، مصادیق و میزان تاثیر وقوع اشــتباه و غرور ظاهرا جدا از یکدیگرند، اما استدلال های طرفداران جدایی این دو مفهوم از یکدیگر قابل خدشه است و لذا ارجح است که قبض و تسلیم را دارای مفهومی واحد انگاشت.