حجیت و اعتبار پلی گرافی در ترازوی سنجش فقهی
نویسندگان
1 دانشیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه بزرگمهر قائنات، قائن، ایران.
doi
10.22106/jlj.2026.2057960.6278چکیده
شتاب فزاینده تولید علم در دنیای معاصر، دریچه های جدیدی از تکنولوژی را به روی جهانیان گشوده است. از این حیث نظام های قضایی شاهد ورود فناوری های نوینی بوده اند که دگرگونی های چشــمگیری را در فرایند دادرسی ایجاد نموده است. این تحولات اگرچه نویدبخش بوده و می تواند دســتگاه قضا را یاری رســان باشد اما با چالش هایی نیز همراه اســت؛ از جمله این که حجیت شــرعی پاره ای از این ابزارها مانند پلی گرافی یا دســتگاه ســنجش صداقت افراد محل تأمل است. نظر به اهمیت بحث، جستار حاضر در پژوهشی مساله محور و با اتخاذ رویکرد توصیفی-تحلیلی، به تحلیل اعتبار و وجاهت پلی گرافی از منظر فقهی پرداخته است. رهاورد پژوهش نشان می دهد فناوری پلی گرافی به دلیــل ماهیت ظن آور و خطاپذیر خود، طبق اصل اولیه عــدم حجیت ظن، با چالش و محظور تردید در اعتبار یافته های آن مواجه اســت؛ با برخی از قواعد و اصول پذیرفته شده فقهی مانند مدلول قاعده بینه، اصل ترجیح عفو بــر کیفر، اصل برائت ذمه متهم و مفاد قاعــده کرامت در تقابل بوده و یارای اثبات و تحمیل یافته های خود را بر نظام دادرسی کشور ندارد و نهایتا می تواند به مثابه شیوهای آلی و نه استقلالی، در فرایند دادرسی به کار گرفته شود