مقایسه‌ی اثربخشی پروتکل یکپارچه‌ درمان فراتشخیصی با درمان ذهن‌آگاهی بر عدم تحمل ابهام و نشخوار فکری در افراد مبتلا به مشکل بی‌خوابی

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

2 گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران.

doi
10.22038/mjms.2026.94898.5244
چکیده

مقدمه: عدم تحمل ابهام و نشخوار فکری با بی‌خوابی رابطه‌ دارند و باعث مختل شدن خواب می‌گردند. پژوهش حاضر با هدف مقایسه‌ی اثربخشی پروتکل یکپارچه‌ی درمان فراتشخیصی با درمان ذهن‌آگاهی بر عدم تحمل ابهام و نشخوار فکری در افراد مبتلا به مشکل بی‌خوابی انجام شد.روش: پژوهش حاضر به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون و پیگیری 2 ماهه دو گروهی انجام شد. براساس روش نمونه گیری داوطلبانه ابتدا 32 نفر از افراد مبتلا به مشکل بی‌خوابی مراجعه کننده به مراکز روانپزشکی شهر تهران در سال 1403 انتخاب و سپس به روش بلوکی سازی تصادفی در گروه‌های پژوهش (هر گروه 16 نفر) گمارده شدند. گروه اول پروتکل یکپارچه‌ی درمان فراتشخیصی و گروه دوم آموزش ذهن‌آگاهی را دریافت کردند. ابزارهای مورد استفاده شامل مقیاس عدم تحمل ابهام، مقیاس نشخوار فکری و پرسشنامه‌ی کیفیت خواب بود. جهت تحلیل داده‌ها از نرم افزار آماری SPSS-25، تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر و تحلیل کوواریانس تک متغیره (آنکووا) استفاده شد.نتایج: نتایج تحلیل آنکووا نشان داد که از نظر نشخوار فکری بین گروه‌ درمان فراتشخیصی با گروه درمان ذهن آگاهی در مرحله‌ی پس آزمون (55/7=F، 01/0=P-value) و مرحله‌ی پیگیری (51/23=F، 001/0>P-value) تفاوت معناداری وجود داشت. نتیجه‌گیری: بنابراین، پیشنهاد می‌شود متخصصان سلامت روان، براساس شرایط فردی مراجعان از روش‌های درمانی فراتشخیصی و ذهن‌آگاهی جهت بهبود عدم تحمل ابهام و نشخوار فکری مرتبط با بی‌خوابی بهره گیرند.

کلیدواژه‌ها