‌ارزیابی نقش مشوق‌های مالیاتی شرکت‌های تجاری و تأثیر آن بر اقتصاد منطقه‌ای

نویسندگان

1 دانشگاه ارومیه

2 پردیس دانشگاهی ارومیه

3 دانشگاه ارومیه

4 پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی سازمان سمت

doi
چکیده

بسیاری از کشورهای توسعه یافته در بدو فرایند توسعه خود همواره از سیاست‌­های تشویقی در حوزه مالیاتی برای توازن توسعه منطقه‌­ای استفاده نمودند. از جمله این مشوق‌­ها تخفیف و معافیت­ مالیاتی در مناطق کمتر توسعه یافته و صنایع خاص مانند کشاورزی و محصولات معدنی است. تأثیر این سیاست بر اقتصاد منطقه­‌ای، موضوع این مطالعه است. با معرفی متغیرهایی مانند نرخ متوسط مالیاتی در سطح استان­‌ها به عنوان شاخص مشوق­‌های مالیاتی شرکت­های تجاری و شوک بارتیک به عنوان شاخص تقاضای نیروی کار، به بررسی نقش سیاست­ مشوق‌­های مالیاتی اعم از تخفیفات و معافیت­‌ها بر متغیرهای کلان اقتصاد استانی مانند رشد تشکیلات شرکتی، دستمزد سرانه، نرخ اجاره مسکن و نرخ بیکاری در قالب چهار مدل و در دوره 1381 تا 1395 با استفاده از مدل داده‌­های پنل پرداخته شد. طبق نتایج، اعطای مشوق­‌های مالیاتی در قالب کاهش نرخ مالیات متوسط در سطح استانی، تأثیر مثبت اما بسیار ناچیزی بر افزایش رشد تشکیلات شرکتی و دستمزد سرانه  نیروی کار داشته و بر نرخ اجاره مسکن  و نرخ بیکاری تأثیر بی‌­معنی دارد. این امر نشان می‌­دهد که سیاست تشویق مالیاتی نتوانسته است به اهدافی نظیر کاهش محرومیت و بهبود شرایط اقتصادی استان‌­ها دست یابد. به بیان دیگر، اعمال سیاست­‌های تشویقی در حوزه مالیاتی نتوانسته است انگیزه­‌های لازم جهت جذب سرمایه­‌گذاری و مجاب کردن سرمایه­‌گذاران برای تحرک بنگاه­‌های خود به مناطق دارای نرخ مالیات کمتر را فراهم آورد. پیشنهاد می‌شود که دولت با اصلاح قوانین مالیاتی خود و کاهش مشوق­های مالیاتی، منابع آزاد شده از این بخش را صرف ایجاد انگیزه‌­های تولید در مناطق محروم نماید.

کلیدواژه‌ها