ترور شهید فخری‌زاده از منظر حقوق بین‌الملل

نویسندگان

1 استادیار، گروه معارف اسلامی و حقوق، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان، کرمان، ایران

doi
10.22059/jplsq.2021.322376.2754
چکیده

در هفتم آذرماه 1399 (27 نوامبر 2020)، دکتر محسن فخری‌زاده، از برجسته‌ترین دانشمندان هسته‌ای ایران و رئیس سازمان پژوهش و نوآوری وزارت دفاع، در حوالی تهران منطقة آبسرد دماوند، ترور شد و به فیض شهادت نائل آمد. با توجه به اینکه ترور شهید فخری‌زاده، در خارج از چارچوب یک مخاصمة مسلحانه و در زمان صلح وقوع یافته است، نمونة بارز توسل به زور کشنده در زمان صلح است و سلب خودسرانة حق حیات قلمداد می‌شود. بر این اساس، سؤال این است که ترور این دانشمند هسته‌ای از منظر قواعد حقوق بین‌الملل بشر و بشردوستانه چه ماهیتی دارد؟ برای رسیدن به پاسخ، این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و در چارچوب رژیم حقوق بین‌الملل بشر و بشردوستانه به گردآوری مدارک معتبر و موثق به طریق اسنادی و کتابخانه‌ای و مراجعه به مطالب منتشرشده در اندیشکده‌های معتبر بین‌المللی، به بررسی حقوقی مسئله پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد این ترور، در تضاد عینی با قواعد حقوق بین‌الملل به‌طور کلی و حقوق بین‌الملل بشر و بشردوستانه در معنی اخص است، ازاین‌رو ناقض بدیهی‌ترین اصول و قواعد این رژیم‌های حقوقی از جمله سلب خودسرانة حق حیات قلمداد می‌شود که به کشتن فراقضایی منجر شده است.