زبان رنج: تحلیل چارچوب مسأله فقر و فقرا در رسانههای برخط ایران
نویسندگان
1 استادیار گروه ارتباطات علم و فناوری، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
doi
10.22059/ijsp.2022.90396چکیده
پژوهش حاضر به تحلیل نحوه چارچوببندی فقر در دو دسته رسانههای اختصاصی شامل رهبری، دولت، میزان، ایکانا؛ و عمومی شامل فارس، باشگاه خبرنگاران جوان و موج طی سالهای 1396، 1397 و 1398 میپردازد تا نقش و اثر خروج آمریکا از برجام در سال 1397 را در تحول و تغییر چارچوببندی فقر در این رسانهها مشخص سازد. برای این منظور از چارچوب بندی بهعنوان نظریه و از تحلیل چارچوب با روش پان و کوسیسکی به عنوان روش تحقیق استفاده میکند. یافتهها در چهار دسته ساختار نمایشی، ساختار مضمونی، ساختار نحوی و ساختار بلاغی دسته بندی شدهاند. برای این منظور، از بین 42302 خبر و گزارش که جامعه تحقیق را تشکیل میدهند تعداد 275 مورد به عنوان نمونه شناسایی و در نرم افزار مکسکیودا ثبت و تحلیل شدهاند. نتایج نشان میدهند که به جز باشگاه خبرنگاران جوان، نحوه چارچوببندی فقر پس از اعمال تحریمها در همه خبرگزاریهای و پایگاههای خبری دچار تغییر شده است و تحریم بهعنوان یکی از عوامل اصلی موجد فقر در چارچوببندی قرار گرفته است. از نظر برجستهسازی، میزان پوشش اخبار و گزارشهای فقر کمتر از 10 درصد است؛ و بهجز وبسایتهای رهبری و موج، پوشش اخبار فقر روند کاهشی طی سه سال مورد مطالعه داشته است. باشگاه خبرنگاران جوان کمترین میزان (کمتر از 1%) از اخبار و گزارشهای خود را به این موضوع اختصاص داده است. این میزان برجستهسازی میتواند موجب به حاشیه راندن مساله فقر در اذهان عمومی شود. شیوه چارچوببندی فقر با تاکید بر تحریم بهعنوان عامل ایجاد فقر، به گذار و مقطعی نشان دادن آن و خاموش کردن صدای فقرا راغب است و ظهور ریخت اجتماعی جدیدی در جامعه ایران را به تصویر میکشد.