مطالعة کیفی خشونت در بین کودک‌همسران شهر چابهار: شرایط، استراتژی‌ها و پیامدها

نویسندگان

1 دانشیار گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه خوارزمی

2 دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی، دانشگاه خوارزمی

doi
10.22059/ijsp.2022.90397
چکیده

پژوهش حاضر به مطالعه شرایط (علی، زمینه‌ای، مداخله‌ای)، استراتژی‌ها و پیامدهای خشونت در بین کودک‌همسران شهر چابهار با روش­شناسی کیفی و روش نظریه­ زمینه­ای پرداخته است. به این منظور  با 28 نفر از دختران کودک‌همسر شهر چابهار که به روش نمونه­گیری نظری و گلوله برفی انتخاب شده بودند، مصاحبه­های عمیقِ نیمه‌ساختاریافته انجام شد. تحلیل داده‌ها در چارچوب نظام کدگذاری سه‌‌سطحی باز، محوری و گزینشی نشان داد که نابرابری و تبعیض جنسیتی‌شده، فرودستی زنان، ارزشمندی مردان، فرهنگ سکوت و فرهنگ خشونت در تجربة خشونت کودک‌همسران نقش دارند (شرایط علی) و نوعی خشونت فزاینده و مضاعف را برای آنها رقم می‌زند (مقولة هسته)؛ خشونتی که در چارچوب نهاد خانواده عمل می­کند، سازوکار اصلی آن سنت‌ها و قواعد پیشین است و عاملان آن مردان و زنانی‌اند که خود پیش از این قربانی همان سنت­ها و قواعدی هستند که اکنون آن­ها را درونی کرده­ و دوباره علیه دختران خویش به کار می­گیرند. این خشونت فزاینده در بافتی اتفاق می‌افتد که مردسالاری به شکلی فراگیر در آن پخش است (شرایط بافتی) و با توجه به خودکم‌بینی تعمیم‌یافته در بین کودک‌همسران (شرایط مداخله‌ای)، آنها اقدام به فرار، اقدام به جدایی و تهدید و اقدام به خودکشی می‌کنند (استراتژی‌ها) و این اقدامات پیامدهایی چون خشونت نمادین، فیزیکی، جنسی و حتی انزوای اجتماعی را به همراه دارد (پیامدها).