فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فناوری دیجیتال امروزه به ابزاری استاندارد برای حفظ میراث فرهنگی تبدیل شده و در مرمت آثار تاریخی برای مستندنگاری، نظارت و بازسازی کاربرد دارد. هدف این پژوهش بررسی فرایند استفاده از فناوری نمونه‌سازی سریع (اسکنر و چاپگر سه‌بعدی) برای بازسازی قسمت‌های مفقود سفال‌های تاریخی و ارزیابی مزایا و معایب آن است. نمونه مورد مطالعه، سفال لعاب‌دار منقوش متعلق به کاوش‌های باستان‌شناسی بازار تبریز است که بر اساس مطالعات تطبیقی، به قرون میانی اسلامی تعلق دارد. در مطالعات فن‌شناسی، حضور اکسید آهن در لعاب از طریق آزمایش‌های شیمی کلاسیک تأیید شد. آسیب‌های اثر شامل ترک‌خوردگی، سست‌شدگی ساختار و وصالی‌های غیراصولی پیشین بود که مطابق مبانی مرمت، باز و مراحل اولیه شامل پاک‌سازی، استحکام‌بخشی و وصالی مجدد انجام شد. بخش‌های مفقود ۴۶٪ محاسبه گردید. فرایند بازسازی با اسکن سه‌بعدی سطح نمونه آغاز و داده‌ها با نرم‌افزار برای چاپگر سه‌بعدی آماده‌سازی شد. پس از چاپ قطعات مفقود، وصالی و موزون‌سازی رنگی انجام گرفت. نتایج نشان داد این روش نوین ضمن حفاظت غیرتماسی و بی‌خطر، به درک فرمی بهتر آثار تاریخی کمک می‌کند.