واکاوی آسیب‌های خانوادگی زوجین ایرانی پس از مهاجرت به کشور کانادا

نویسندگان

1 گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران'

3 استاد تمام گروه مشاوره دانشگاه اصفهان

doi
10.48308/jfr.2026.236924.1816
چکیده

مهاجرت تجربه‌ای استرس‌زا و برای بسیاری از خانواده‌ها در کشور مقصد آسیب‌های متعددی را به همراه دارد. هدف پژوهش حاضر واکاوی آسیب‌های خانوادگی زوجین مهاجر ایرانی به کشور کانادا بود. این مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل مضمون انجام پذیرفت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق آنلاین گردآوری شد. شرکت‌کنندگان شامل 15 زوج ایرانی ساکن کانادا بودند که به روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع ملاک‌محور انتخاب شدند و فرآیند جمع‌آوری داده‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. یافته‌های پژوهش تعداد 8 مضمون اصلی و 22 زیرمضمون را نشان داد. مضامین اصلی عبارت بودند از: مسائل و مشکلات روانشناختی در ارتباط با خانواده، مسائل و مشکلات زوجی، چالش ارتباط اجتماعی، مسائل شغلی آسیب‌رسان به خانواده، آسیب‌های اقتصادی خانواده، آسیب‌های تربیتی فرزندان در خانواده، ناسازگاری فرهنگی آسیب‌رسان به نظام خانواده، قوانین سخت و خشک محدود کننده خانواده. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که مهاجرت زوجین ایرانی به کانادا، نظام خانواده را در ابعاد روانی، ارتباطی، اقتصادی و فرهنگی با چالش‌های عمیقی مواجه می‌سازد. بر این اساس، طراحی و اجرای برنامه‌های مداخله‌ای جامع پیش و پس از مهاجرت، با تمرکز بر تقویت تاب‌آوری فردی و خانوادگی، آموزش مهارت‌های بین‌فرهنگی و آگاهی حقوقی، ضرورتی برای کاهش آسیب‌های ساختاری و ارتقای انسجام خانواده‌های مهاجر محسوب می‌شود.

کلیدواژه‌ها