نقش هیجان تحصیلی در پیش‌بینی درگیری تحصیلی: نقش واسطه‌ای الگوی ارتباطی خانواده در فرآیند تحصیل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

doi
10.48308/jfr.2025.239921.1981
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هویت تحصیلی در پیش‌بینی درگیری تحصیلی با نقش واسطه‌ای الگوی ارتباطی خانواده در فرآیند تحصیل انجام شد. طرح این پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره‌ی دوم متوسطه شهر تهران بود که در سال تحصیلی 1404-1403 مشغول به تحصیل بودند. 280 دانش‌آموز با روش نمونه‌‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند که در نهایت پرسشنامه 251 نفر تکمیل شد. پرسشنامه هیجان‌های تحصیلی پکران و همکاران (2005)، پرسشنامه الگوهای ارتباطی خانواده کوئرنر و فیتزپاتریک (2002) و درگیری تحصیلی اترخت کارمونا هالتی و همکاران (2019) جهت جمع‌آوری داده‌ها استفاده شد. بررسی و ارزیابی الگوی پیشنهاد شده با روش معادلات ساختاری انجام گرفت. پژوهش نشان داد که هیجان تحصیلی مثبت (080/0=β و 04/0p>) و هیجان تحصیلی منفی (339/-0=β و 0005/0p>) بر درگیری تحصیلی اثر مستقیم و معنادار و ، هیجان تحصیلی مثبت (031/0=β و 05/0P>) و هیجان تحصیلی منفی (189/0-=β و 0005/0P>) بر درگیری تحصیلی اثر غیر مستقیم معنادار دارد. در نهایت در رابطه بین هویت تحصیلی به درگیری تحصیلی الگوی ارتباطی خانواده نقش میانجی معنادار ایفا می‌کند. یافته‌های این پژوهش بر اهمیت تقویت هیجان تحصیلی و ایجاد الگوهای ارتباطی مناسب در خانواده به‌منظور افزایش درگیری تحصیلی دانش آموزان تأکید دارد.

کلیدواژه‌ها