فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این مقاله ارائه چارچوبی برای آینده‌نگاری با تمرکز بر نقش رویکردهای شناختی و ترکیب آن با مفهوم نقشة شناختی فازی است. چارچوب پیشنهادی از سه مرحلة پیش‌آینده‌نگاری، اصلی و پساآینده‌نگاری تشکیل می‌شود. در مرحلة اصلی آینده‌نگاری، به‌منظور تعیین آینده مطلوب، تمرکز محوری بر نقش تصور و شهود در ترسیم آینده در ذهن خبرگان، به‌تصویر کشیدن تصورات خبرگان در قالب یک نقشة شناختی فازی اجتماعی متأثر از متغیرهای دور و نزدیک از بافت‌های داخلی و خارجی مرتبط با موضوع است. از نقاط قوت این چارچوب می‌توان به نمایش سیر تکاملی شناخت خبرگان از موضوع آینده، از جمع‌آوری داده‌ها تا به تصویر کشیدن نقشه‌ها و تحلیل و تجمیع آن­ها، به‌منظور دستیابی به دانش و فهم درباره آینده و شکل‌گیری خرد درباره موضوع آینده اشاره نمود. این مهم با شناسایی آینده‌های محتمل و تعیین آینده مطلوب در مرحلة اصلی آینده‌نگاری چارچوب پیشنهادی، محقق می‌شود. به‌علاوه استفاده از نقشة شناختی، نقش متغیرها و توالی آن­ها در آیندة مطلوب را شفاف نموده و امکان برنامه‌ریزی متغیرهای کنترل‌پذیر برای دستیابی به آیندة مطلوب را فراهم می‌آورد. اعتبارسنجی تحقیق، با بررسی اهمیت مؤلفه‌­های چارچوب پیشنهادی براساس روش آنتروپی شانون و نیز مقایسة این چارچوب با سایر چارچوب‌های مطالعه شده براساس عوامل کلیدی و دریافت نظرات خبرگان انجام شده است.