اثرپذیری فیض کاشانی از محقق اردبیلی

نویسندگان

1 استاد گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانش‌آموخته دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22067/jfiqh.2022.76467.1368
چکیده

فیض کاشانی ازجمله اندیشورانِ فقهی نو‌اندیش است که به‌رغم وابستگی به مسلک اخباری‌گری، مُبدع روشی نو در این مسلک بود. وی تک‌روی‌های فقهی و آرای ویژه‌ای نیز دارد که برخلاف مشهور فقها شناخته می‌شود. در جست‌وجوی نظام‌مند ریشه‌های تفکر فیض با رهیافت تاریخی و مقارنۀ دیدگاه فقهی وی با آرای محقق اردبیلی این واقعیت تردیدناپذیر آشکار می‌گردد که ایشان در برداشت از آیات و روایات و تکیه بر اصول و قواعد از افکار و روش استنباطی محقق اردبیلی اثر پذیرفته ‌است. در این جستار سعی بر این است که به‌روش توصیفی‌تحلیلی با اشاره به مواردی از فتاوای منفرد و غیرمشهور این دو فقیه که همسوی با یکدیگر است، به وجه مشترک آنان پی برده، سپس عواملی که سبب تأثیرپذیری فیض کاشانی از محقق اردبیلی شده ‌است، شناسایی گردد. درنهایت، روشن شده که فیض کاشانی با تکیه بر اصول و قواعد مهمی چون اصل سهولت، اصل جواز، اباحه و حلیت و قاعدۀ نفی حرج از شیوۀ استنباطیِ محقق اردبیلی پیروی کرده‌ است.

کلیدواژه‌ها