بررسی رفتار زبالهپراکنی در ایران با رویکرد تحلیل لایهی علّی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعهشناسی گرایش بررسی مسایل اجتماعی، دانشکدهی حقوق و علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
2 عضو هیات علمی گروه جامعهشناسی، دانشکده حقوق و علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
3 عضو هیات علمی گروه مدیریت، دانشکدهی حقوق و علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
doi
10.22059/ijsp.2022.90400چکیده
محیطزیست و حفاظت از آن یکی از دغدغههای کنونی دنیای پرمخاطرهی مدرن است. دنیای امروز با وجود پیشرفتهای فراوان نه تنها قادر به حل مشکلات محیطزیست نبوده بلکه همواره باعث تشدید وخامت آن نیز شده است. زبالهپراکنی در جنگل، ساحل، اماکن و معابر عمومی به عنوان یکی از معضلات زیستمحیطی از مسایل مهم جامعهی ایرانی بهشمار میرود. هدف از مطالعهی مذکور بررسی علل شکلگیری مسئلهی زبالهپراکنی با رویکرد تحلیل لایهی علّی و سناریونویسی است. در این رویکرد، پژوهشگر با تحلیل لایههایی که باعث شکلگیری این مسئلهی اجتماعی شدهاند، در جستجوی ریشهی علل مسئلهی مزبور برآمده است. بدین منظور، با استفاده از روش کیفی و اکتشافی و با بهکارگیری تکنیک مصاحبهی عمیق، 15 متخصص و کارشناس حوزهی محیطزیست و جامعه مورد مصاحبه قرار گرفته و پس از استخراج مطالب و تحلیل تم مصاحبهها، نظرات آنها در قالب 4 جدول با عناوین لیتانی، علل سیستماتیک، گفتمان و کنایات ارایه گردیدند. سپس با کمک گفتمانهای موجود، 2 گفتمان شکاف دولت – ملت و ملت – ملت به عنوان پیشرانهای مهم شناسایی شده و در ارایهی سناریوهای احتمالی مورد استفاده قرار گرفتند. در نهایت 4 سناریو در قالب نموداری ارایه شدند که میتوانند در تصمیمسازیهای مسئولین جامعه مورد توجه قرار گیرند.