بررسی اثرات ضدباکتریایی اسانس و نانوامولسیون دارچین بر برخی از باکتریهای فلور طبیعی پوست، آبشش و آب پرورش ماهی قزلآلای رنگینکمان
نویسندگان
1 1. گروه میکروبیولوژی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران 2. سازمان غذا و دارو، واحد کرمان، پردیس دانشگاه علوم پزشکی،
2 1. گروه میکروبیولوژی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران 3. مرکز تحقیقات ایمن سازی مواد غذایی و کشاورزی، واحد کرمان،
doi
10.22092/vj.2025.369565.2235چکیده
مقدمه: با توجه به نقش باکتری های فلور طبیعی در فسادپذیری بالای ماهی قزلآلای رنگین کمان، عوامل ضدمیکروبی طبیعی بهعنوان جایگزینی برای مواد نگهدارنده مصنوعی مورد توجه قرار گرفتهاند. این مطالعه با هدف بررسی اثرات ضدباکتریایی اسانس دارچین و نانوامولسیون آن بر برخی از باکتریهای جداشده از پوست و آبشش ماهی انجام شد.روش کار: اسانس دارچین به روش تقطیر با بخار آب استخراج و ترکیبات آن با دستگاه GC/MS شناسایی شد. نانوامولسیون اسانس دارچین با روش هموژنیزاسیون تهیه گردید. اثرات ضدباکتریایی اسانس و نانوامولسیون بر باکتریهای Aeromonas hydrophila ، Pseudomonas putida و Escherichia coli به روش میکرودیلوشن ارزیابی شد. شمارش میکروبی نمونههای پوست، آبشش و آب استخر قبل و بعد از تیمار اسانس و نانوامولسیون انجام گردید و دادهها با نرمافزار SPSS تحلیل شدند. نتایج: سینامیک آلدئید با 15/82 درصد و اوژنول با 59/4 درصد، بهعنوان ترکیبات اصلی اسانس شناسایی گردیدند. بررسی فعالیت ضدباکتریایی نشان دهنده اثربخشی بهتر نانوامولسیون دارچین نسبت به اسانس و نمک بود. حداقل غلظت بازدارندگی و کشندگی نانوامولسیون دارچین و اسانس به ترتیب برای Aeromonas hydrophila: 12/3 ، 25/6، Pseudomonas putida :25،25 و Escherichia coli :25/6 و 5/12 میکروگرم بر میلی لیتر بود. بیشترین میزان کاهش بار میکروبی مربوط به نانوامولسیون دارچین بود و کاهش ۲۶٫۴ ، ۱۴٫۳ و ۹٫۷ درصدی به ترتیب در آب، پوست و آبشش ماهی مشاهده شد. نتیجه گیری: نانوامولسیون دارچین در مقایسه با اسانس و نمک، عملکرد مؤثرتری در کاهش بار میکروبی آب، پوست و آبشش ماهی از خود نشان داد. این برتری میتواند ناشی از افزایش پایداری و دسترسی زیستی ترکیبات فعال دارچین در قالب نانوامولسیون باشد. بر این اساس، استفاده از نانوامولسیون دارچین بهعنوان یک راهکار طبیعی و کارآمد، گزینهای مناسب برای بهبود بهداشت و کنترل آلودگیهای میکروبی در صنعت پرورش آبزیان به شمار میرود.