مطالعه کیفی درباره زباله گردی در شهر تهران

نویسندگان

1 دانشیار گروه مردم شناسی دانشگاه تهران

2 دکترای جامعه شناسی اقتصادی و توسعه دانشگاه تهران

3 دانشجوی دکتری مردم شناسی دانشگاه تهران

doi
10.22059/ijsp.2022.90401
چکیده

در پژوهش حاضر هدف اصلی مطالعه کیفی درباره زباله گردی در شهر تهران است. مطالعه به روش کیفی انجام شده است و در گردآوری داده­ها از تکنیک مصاحبه­ نیمه­ساختاریافته و نمونه­گیری هدفمند استفاده شده است. در نهایت با 15 نفر مصاحبه به عمل آمده و تحلیل داده­ها بر مبنای تکنیک تحلیل مضمون انجام شده است. داده‌ها در 4 سطح مضامین اولیه، اصلی، مرکزی و هسته­ای تنظیم شده­اند. در مجموع 184 مضمون اولیه استخراج، و در مرحله کدگذاری اصلی این مضامین ذیل 9 مضمون اصلی ادغام شدند. یافته­ها حاکی از آن است؛ فقرگریزی در مبداء و انتخاب ناگزیر زیست فرودستانه، زباله گردی از چشم دیگران، فشار روانی زیاد، تقویت چرخه بی­میلی تحصیلی و بی­سوادی، فرسودگی جسمی و عدم آرامش، افق نامعلوم و سرگردانی خوجی­ها، ابهام قانونی و تعاریف و قراردادهای عرفی، گلایه از نهادهای ذی­ربط، ورود مافیا و شکل­گیری رانت و فساد از جمله مسائل و مشکلات زباله­گردان تلقی شده است. این مضامین در نهایت تحت مضمون هسته­ای ساختار به لحاظ اجتماعی آسیب­زا و به لحاظ نهادی غیرقانونمند، پدیده زباله­گردی را توضیح داده­اند.