فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف تحلیل مؤلفه‌های تربیتی توبه در مناجات تائبین از مناجات خمسه‌عشر امام سجاد(ع) و با روش توصیفی‌تحلیلی و استناد به آیات قرآن، روایات و تفاسیر معتبر انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد مناجات تائبین فراتر از متنی عبادی، الگویی نظام‌مند برای تربیت نفس ارائه می‌دهد که بر پنج مؤلفه‌ کلیدی استوار است: 1- تزکیه نفس از طریق خودآگاهی 2-تحول عاطفی مبتنی بر پشیمانی سازنده  3-تقویت ایمان و امید به رحمت الهی به‌عنوان محرک رشد معنوی 4-ارتقای معرفت الهی از طریق توسل به اسما و صفات خداوند 5- تعهد عملی به تغییر سبک زندگی با جبران گذشته. این مناجات با گفتمان دیالکتیکی «اعتراف-امیدواری»، رابطه عبد و رب را در مسیر توبه‌پذیری بازسازی می‌کند و با تکیه بر آموزه‌های قرآنی و روایی، نقش تربیتی توبه را در این مناجات برجسته می سازد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که مناجات تائبین به‌عنوان قلب دعای خمسه‌عشر، نه‌تنها الگویی برای تربیت دینی است، بلکه راهکاری عملی برای مقابله با بحران های اخلاقی عصر حاضر محسوب می‌شود.