فراوانی کنه‌های سخت آلوده‌کننده گوسفند و بز در شهرستان قاینات

نویسندگان

1 شبکه دامپزشکی شهرستان قاین، استان خراسان جنوبی، ایران

2 گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

doi
10.22092/vj.2022.357608.1938
چکیده

کنه‌ها انگل‌های خارجی و خون‌خوار هستند که از اهمیت پزشکی و بهداشتی زیادی برخوردارند. در این مطالعه که از آبان ماه 1397 آغاز و به مدت یکسال ادامه یافت، 11 نقطه جغرافیایی از سطح شهرستان قاینات واقع در شرق ایران (استان خراسان جنوبی) انتخاب و به مدت 12 ماه با مراجعه ماهیانه به هر نقطه  تعداد 10 راس گوسفند و 10 راس بز از هر نقطه به صورت تصادفی از جهت آلودگی به کنه مورد معاینه قرار گرفتند و کنه‌های جمع‌آوری شده در الکل اتانول 70 درصد جهت تشخیص تا سطح گونه به آزمایشگاه انگل‌شناسی دانشکده دامپزشکی دانشگاه فردوسی مشهد منتقل شدند. در مجموع 1320 راس گوسفند و 1320 راس بز مورد معاینه قرار گرفته که در 655 راس (6/49%) گوسفند و 426 راس (3/32%) بز آلودگی به کنه دیده شد. همچنین تعداد 2004 کنه در طول اجرای مطالعه جمع‌آوری شد که گونه‌های شناسایی شده به ترتیب فراوانی شامل: هیالوما آسیاتیکوم (6/39%)، هیالوما روفیپس (7/33%)، هیالوما مارژیناتوم (7/9%)، ریپی سفالوس تورانیکوس (4/6%)، درماسنتور رسکمنسیس (1/6%)، هیالوما اکسکاواتوم (5/3%)، هیالوما آناتولیکوم (9/0%) و همافیزالیس سولکاتا (1/0%)، بودند. بیشترین فعالیت کنه‌ها در فصل بهار به خصوص در خرداد ماه مشاهده شد. دم و دنبه مهم‌ترین محل استقرار کنه‌ها و کمترین میزان آلودگی نیز در گوش دام‌ها بود. نتایج مطالعه حاضر نشان داد که میزان آلودگی در گوسفند و بز شهرستان نسبتا بالاست و انجام اقدامات کنترلی جهت کاهش جمعیت کنه‌ها در فصل بهار و تابستان ضروری به نظر می‌رسد.

کلیدواژه‌ها