فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ورزش و تربیت بدنی، فراتر از نقش جسمانی خود، کارکردی اجتماعی، فرهنگی و هویتی دارند و می‌توانند عاملی مؤثر در تقویت انسجام اجتماعی، ترویج ارزش‌های فرهنگی و افزایش تعاملات بینافرهنگی باشند. پژوهش حاضر با هدف بررسی پیامدهای توسعه ارزش‌های فرهنگی از طریق تربیت بدنی و ورزش در ایران انجام شده است. روش تحقیق، کیفی از نوع گراندد تئوری با رویکرد چارمز بوده و جامعه آماری شامل ۲۰ نفر از اساتید متخصص در حوزه مدیریت ورزشی و جامعه‌شناسی بوده‌اند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختارمند گردآوری و با استفاده از نرم‌افزار MaxQDA 2020 تحلیل و کدگذاری شده‌اند. نتایج پژوهش چهار مقوله محوری را در ارتباط با پیامدهای فرهنگی ورزش شناسایی کرده است: هویت فرهنگی و تعاملات اجتماعی، آگاهی‌بخشی و فضیلت‌گرایی، راهبردهای مدیریتی و حکمرانی ورزشی و سلامت پایدار و تعادل روانی. یافته‌ها نشان می‌دهد که ورزش می‌تواند در تقویت هویت ملی، افزایش سرمایه اجتماعی، کاهش تعارضات فرهنگی و ارتقای ارتباطات بین‌نسلی نقش مؤثری ایفا کند. همچنین، تأکید بر سیاست‌گذاری فرهنگی-ورزشی، به‌ویژه در ارتباط با نسل جوان، می‌تواند به تثبیت ارزش‌های اجتماعی و اخلاقی منجر شود. در حالی که سیاست‌های ورزش ایران غالباً بر توسعه زیرساخت‌ها و ورزش قهرمانی تمرکز داشته‌اند، یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که توجه هدفمند به ابعاد فرهنگی، تربیتی و اجتماعی ورزش می‌تواند مسیر جدیدی برای تقویت هویت جمعی، انسجام اجتماعی و پایداری فرهنگی در کشور ایجاد نماید. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود نهادهای سیاست‌گذار ورزشی، ضمن بازنگری در رویکردهای موجود، به تدوین برنامه‌های انسان‌محور با تمرکز بر ترویج ارزش‌های فرهنگی از طریق تربیت بدنی مبادرت ورزند.