مفهوم‌سازی رهبری اخلاقی مدیران در سازمان‌های بخش دولتی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت رفتار سازمانی، گروه مدیریت، مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی، تهران، ایران.

2 استاد، گروه مدیریت، دانشگاه جامع امام حسین (ع)،تهران، ایران.

3 استاد، گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 دانشیار، ‘گروه مدیریت، مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی، تهران، ایران

5 استادیار، گروه مدیریت، مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی، تهران، ایران

doi
چکیده

در سال­های اخیر یکی از چالش­های مهم و قابل‌توجه در مدیریت دولتی، موضوع اخلاق بوده است. ایجاد و حفظ سطح بالایی از رفتار اخلاقی به‌منظور ارتقای اثربخشی کارکنان و تقویت هرچه‌بهتر روابط بین افراد، یکی از مسائل ضروری پیش روی سازمان­هاست که نیاز به پرورش رهبران اخلاقی برای سازمان­ها را امری ضروری و اجتناب­ناپذیر نموده است. مفهوم‌سازی رهبری اخلاقی برمبنای ادراک افراد از ویژگی­ها و رفتارهای رهبری اخلاقی است که متأثر از ویژگی­ها و ارزش­های فرهنگی جوامع موردمطالعه است، لذا در این مقاله تلاش شده است به مفهوم­سازی مجدد آن در کشور ایران که دارای ارزش­های اخلاقی، دینی و فرهنگی متمایزی نسبت به کشورهای دیگر است، پرداخته شود. روش گردآوری اطلاعات ازطریق گروه­های کانونی و مصاحبه­های عمیق نیمه­ساختاریافته است که بدین‌منظور از سه گروه کانونی مختلف شامل مجموعاً 16 نفر از اساتید، مدیران و کارشناسان سازمانی و انجام مصاحبه­های عمیق با 14 نفر از مدیران بخش دولتی تا مرحله اشباع نظری استفاده شده است. اطلاعات حاصل‌شده به روش تحلیل مضمون مورد تحلیل قرار گرفته و نهایتاً 28 مضمون فرعی درقالب هشت مضمون اصلی و در سه سطح فردی، گروهی و سازمانی شناسایی شد. مضامین اصلی شناسایی‌شده در سطح فردی شامل، اصالت و  بزرگ‌منشی، در سطح گروهی شامل راهبری اخلاقی، توانمندسازی پیروان و روابط اخلاقی و در سطح سازمانی شامل رفتار حرفه­ای، تصمیم­گیری اخلاقی و الهام­بخشی و همگانی­سازی اخلاقیات است.