فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هورمون‌های محور هیپوفیز-تیروئید نقش مهمی در حفظ شرایط طبیعی بدن مهره‌داران دارند. از این‌رو اختلال در عملکرد این محور می‌تواند بر سایر بخش‌های بدن تاثیر گذارد. در تحقیق حاضر، 50 قطعه ماهی بیاح نر و ماده (میانگین وزنی2/8 ± 51/45 گرم و میانگین طولی 88/0±25/16 سانتی-متر) از پنج ایستگاه در خور موسی شامل: 1) پتروشیمی 2) غنام 3) زنگی 4) دورق 5) پاتیل و همچنین 10 قطعه ماهی بیاح نیز از خور سجافی واقع در خور موسی به عنوان ایستگاه شاهد جمع آوری شد. پس از خون‌گیری و جداکردن پلاسمای خون ماهیان، سطح هورمون‌های تری یدوتیرونین (T3) و تترایدوتیرونین (T4) به روش الایزا در پلاسمای خون این ماهیان مورد سنجش قرار گرفت. همچنین، نمونه‌هایی از بافت تیروئید ماهیان اخذ شده، در فرمالین 15 درصد تثبیت گردید و بر اساس روش مرسوم بافت شناسی مورد مطالعه قرار گرفت. در پلاسمای ماهیان جمع آوری شده از ایستگاه پاتیل به ترتیب کمترین و بیشترین مقدار هورمون های T3 و T4 مشاهده شد. همچنین تغییرات آسیب‌شناسی بافتی (هیستوپاتولوژیک) مانند خون ریزی در ماهیان صید شده از خور پتروشیمی مشاهده گردید. نتایج این تحقیق نشان دهنده اثرات منفی آلاینده‌های محیطی بر تعادل هورمون‌های تیروئیدی بود.