قتل فراقضایی در حقوق بینالملل: مطالعۀ موردی؛ اقدام ایالات متحدۀ آمریکا در ترور سردار سلیمانی
نویسندگان
1 استادیار سابق، حقوق عمومی و بینالملل، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران
2 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد حقوق بینالملل، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران
doi
10.22059/jplsq.2021.325560.2798چکیده
قتل فراقضایی در حقوق بینالملل، توسل به زور عمدی و کشنده از جانب دولتهاست که بر اساس قواعد حاکم بر حق حیات، توجیهپذیر نیست و بدون مجوز قانونی و بدون طی فرایند محاکمۀ عادلانه، بهصورت خودسرانه انجام میگیرد. در 3 ژانویۀ 2020، حملۀ هوایی یک پهپاد نظامی بدون سرنشین آمریکایی علیه سردار قاسم سلیمانی و هیأت همراه در فرودگاه بغداد، موجب شهادت ایشان و همراهان شد و بلافاصله ایالات متحدۀ آمریکا طی اعلامیهای مسئولیت ارتکاب این اقدام را بر عهده گرفت. این مقاله بهدنبال پاسخگویی به این پرسش است که آیا اقدام ایالات متحده علیه سردار شهید سلیمانی و هیأت همراه در فرودگاه بغداد میتواند قتل فراقضایی در حقوق بینالملل تلقی شود؟ مقالۀ حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی به این نتیجه نائل میشود که ایالات متحده با اقدام به محرومیت خودسرانۀ حیات، بدون مجوز قانونی و بدون طی فرایند محاکمۀ عادلانه، علیه سردار سلیمانی و هیأت همراه، مرتکب قتل فراقضایی شده و علاوهبر نقض حقوق بشری این اشخاص، از ضوابط حقوق بشردوستانه و حقوق بینالملل کیفری نیز عدول کرده است. البته نباید فراموش کرد که سردار سلیمانی و هیأت همراه هرگز در دادگاهی صالح و با طی فرایند محاکمۀ عادلانه، مستحق مجازات اعدام تشخیص داده نشده بودند.
