فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در جهانی که استارت‌آپ‌ها چشم انداز های اقتصاد دیجیتال را رصد می نمایند، حقوق رقابت نقش محوری در مهار انحصار و ترغیب نوآوری ایفا می‌کند. به دیگر بیان در قلمرو اقتصاد دانش‌بنیان، حقوق رقابت از کاربردی دوگانه بهرهمند است؛ نوآوری را صیانت می‌بخشد و از جهتی بر سلطه موقعیت برتر سایه می‌افکند. این پژوهش، با رویکرد تطبیقی مکانیسم‌های نظارت حاکمیتی و تنظیم‌گری بر استارت‌آپ‌ها را نظام‌های حقوقی جمهوری اسلامی ایران، جمهوری فرانسه و ایالات متحده آمریکا واکاوی می‌کند. بر این اساس پرسش بنیادین جستار پیش رو به این مهم اشاره دارد که چگونه حقوق رقابت در این سه نظام حقوقی، نظارت حاکمیتی را بر استارت‌آپ‌ها اعمال می‌سازد تا انحصار را مهار نماید، بی‌آنکه نوآوری را محدود سازد؟ یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که در ایران، قانون اجرای اصل ۴۴ درفصل نهم تبانی و سوءاستفاده سلطه‌گرانه را ممنوع می‌سازد، لیکن پراکندگی نهادهایی چون شورای رقابت و تنظیم‌گران بخشی از یک سو و فقدان تنظیم‌گری آزمایشی و کنترل‌شده از سوی دیگر چالش‌های ساختاری را به دنبال دارد. فرانسه، با اقتدار رقابت، ادغام‌های دیجیتال را نظارت کرده و نوآوری را ترغیب می‌نماید. ایالات متحده، از طریق قوانین شرمن و کلایتون، رقابت را تشویق می‌کند، اما نظارت بر خریدهای کشنده، نقدینگی سرمایه‌گذاری‌های مخاطره‌پذیر را تهدید می‌نماید. نتایج نشان داد که الگوبرداری از مدل فرانسوی در کنترل ادغام و هم پوشانی با مدل آمریکایی در صیانت نوآورانه، همراه با نهاد تنظیم‌گر که اثرات منفی ناشی از تنظیم‌گری پیش‌دستانه بر رقابت و نوآوری را بکاهد، ضروری است. بدین‌سان، حقوق رقابت به زمینه ای جهت شکوفایی استارت‌آپ‌ها بدل می‌گردد و اقتصاد دانش‌بنیان را تعالی می‌سازد.