درمسیر رنج: فهم تجربه‌ی زیسته خانواده‌ها در مراقبت از سرطان

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22034/jeds.2026.69312.1901
چکیده

هدف پژوهش: با پدیداری بیماری جدی‌ای چون سرطان، روابط خانوادگی و نقشِ حمایتی آن، برجسته‌گی بیشتری می‌یابد. لذا، موجودیت این نقش‌ها و روابط در وضعیت بحران سلامت در خانواده، می‌تواند چارچوبی برای فهم سرمایه اجتماعیِ خانواده در توسعه مراقبتهای تسکینی فراهم نماید. براین اساس، هدف مطالعه حاضر، درک و شناخت شبکه پیوندها و حمایت‌هایی است که مراقبان خانواده، تحت عنوان مراقبت‌های غیررسمی در فرآیند مراقبت از بیماران سرطانی به کار می‌گیرند. با توجه به شواهد مربوط به فرسایشِ سرمایه اجتماعیِ خانواده در استان آذربایجان‌غربی، توجه به مراقبت‌های خانوادگی در بیماری‌های جدی، می‌تواند به روشن شدن اینکه آیا سرمایه اجتماعی خانواده قابل‌اتکا بوده و از توان لازم برای تقویت مراقبت‌های تسکینی برخوردار است یا خیر، کمک نماید. روش پژوهش: در این مطالعه، از روش پدیدارشناسی تفسیری برای فهم تجارب مراقبان استفاده گردید. داده های میدانی با استفاده از تکنیک مصاحبه و معیار اشباع داده از مراقبان خانوادگی و همراهانِ مبتلایان به بیماری سرطانِ مراجعه‌کننده به بیمارستان امید شهر ارومیه گردآوری گردید.یافته‌ها: تحلیل داده‌های حاصل از مصاحبه نشان می‌دهد 4 مضمون اصلی در تجربه مراقبان خانواده دیده شد که بدین شرح می‌باشد: بازتعریف انتظارات، چرخه مراقبت، سرمایه اجتماعی سوخته و زبانِ رنج. می‌توان فشار و تحول در نقش مراقبتی خانواده‌ها در مواجهه با سرطان را هسته مرکزی پدیده مراقبت‌های خانوادگی تلقی نمود. این مفهوم نشان می‌دهد که چگونه فشار ناشی از بیماری سرطان، باعث تغییر در انتظارات، ایجاد چرخه‌های مراقبتی پیچیده، و تحلیل سرمایه اجتماعی در خانواده‌ها می‌شود.نتیجه‌گیری: کشف و فهم هسته مرکزی و ذات پدیده‌ای مانند مراقبت، می‌تواند به عنوان چارچوبی برای درک تجربیات خانواده‌ها در مواجهه با سرطان عمل نماید.

کلیدواژه‌ها