فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف پژوهش: هدف این پژوهش تبیین جامعه‌شناختی عوامل درون‌سازمانی مؤثر بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی معلمان است و در این راستا، عملکرد شغلی به‌عنوان نمود رفتاری و عینی مسئولیت‌پذیری اجتماعی تحلیل می‌شود از آنجا که عملکرد شغلیِ توأم با تعهد، تجلّی عینی و رفتاری مسئولیت‌پذیری اجتماعی در محیط آموزشی محسوب می‌شود، در این مطالعه روابط ساختاری میان جامعه‌پذیری حرفه‌ای، اخلاق کاری و عملکرد شغلی نیز مدل‌سازی شده است.روش پژوهش: این پژوهش از نوع توصیفی ـ پیمایشی است. جامعه آماری شامل کلیه معلمان و معلمان مدارس متوسطه شهر یزد بوده که با استفاده از فرمول کوکران، نمونه‌ای حدود ۳۰۰ نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. برای تحلیل داده‌ها از رگرسیون چندگانه، و سپس برای واکاوی روابط شبکه‌ای و الگوهای غیرخطی از تکنیک‌های DEMATEL، تحلیل شبکه‌ای ANP، الگوریتم جنگل تصادفی، خوشه‌بندی K-Means و الگوریتم بهینه‌سازی ازدحام ذرات (PSO) در محیط پایتون بهره گرفته شد. پایایی ابزار با ضریب آلفای کرونباخ (۹۳۶/۰) و اعتبار مدل‌های یادگیری ماشین با معیار حداقل میانگین مربعات خطا (MSE) تأیید گردید.یافته‌ها: نتایج نشان داد جامعه‌پذیری حرفه‌ای قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده عملکرد کاری معلمان است. تحلیل شبکه‌ای ANP نشان داد گویه‌های مرتبط با هنجارهای جامعه‌پذیری و اخلاق کاری بالاترین اوزان سراسری را در شبکه روابط متغیرها دارند. تحلیل جنگل تصادفی نیز اهمیت بالای مؤلفه‌های اخلاق کاری و هنجارهای جامعه‌پذیری را در پیش‌بینی عملکرد تأیید کرد. همچنین بهینه‌سازی فراابتکاری با حداقل خطای پیش‌بینی نشان داد جامعه‌پذیری حرفه‌ای دارای بیشترین وزن در مدل پیش‌بینی است.نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد مسئولیت‌پذیری اجتماعی معلمان بیش از آنکه صرفاً ناشی از الزامات قانونی باشد، حاصل درونی‌سازی هنجارهای حرفه‌ای، جامعه‌پذیری سازمانی و نهادینه شدن اخلاق کاری در محیط مدرسه است. بنابراین سیاست‌های مدیریتی در نظام آموزشی باید بر تقویت فرهنگ سازمانی، توسعه هنجارهای حرفه‌ای و ارتقای سرمایه اجتماعی در مدارس متمرکز شوند.