فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف، بررسی امکان وکالت وکیل واحد از اشخاص با منافع به صورت هم‌زمان یا ناهم‌زمان در دادرسی است و روش تحقیق در این مقاله به صورت توصیفی-تحلیلی می باشد.‌ اساساً حقوق آمریکا-که در آن، نمایندگی منافع متضاد در دادرسی، امری مربوط به آیین دادرسی محسوب می‌شود- با اینکه وکیل را از اقدامی که او را به صورت هم‌زمان یا ناهم‌زمان در چنین موقعیتی میان دو یا چند موکل قرار دهد، بر مبنای نقض حق اساسی، وفاداری، رازداری و ظاهر نادرست منع نمود، به طور استثنایی در صورت وجود رضایت آگاهانه، آنرا تجویز کرده است. این موضوع در سوابق فقهی حقوق موضوعۀ ایران به عنوان امری ماهوی مطرح شده است: برخی فقها با توسل به وجود مقتضای وکالت و قیاس آن با تجویز وکالت مدنی هم‌زمان طرفین در انعقاد قرارداد، آنرا به طور مطلق پذیرفتند، گروهی دیگر به استناد بی-اثرشدن مقتضای وکالت از طرفین در برخورد با موانعی مانند لزوم پرهیز وکیل از اضرار به هر یک از دو موکل و به کارگیری حد اکثر درجۀ کوشش در دفع خصم از سوی وکیل، آنرا مطلقا رد نمودند. در قوانین موضوعۀ ایران، وکالت وکیل واحد از اشخاص با منافع متضاد به صورت هم‌زمان یا ناهم‌زمان در دادرسی به طور کلی منع شده است. لذا به رغم منع وکالت وکیل واحد از اشخاص با منافع متضاد در حقوق موضوعۀ ایران به طور کلی، قاعدۀ بالادستی و الهام‌بخش اوفوا بالعقود، امکان پذیرش چنین وکالتی به صورت محدود، قابل استنباط می‌نماید و از این جهت حقوق ایران به حقوق آمریکا نزدیک می شود.