شاخصهای کُنشگری پلیس در مدل آزادیمحورِ سیاست جنایی (با نگاهی به حقوق ایران و اسناد بینالمللی)
نویسندگان
1 دکتری حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران؛
doi
10.22080/lps.2023.25333.1504چکیده
سیاست جنایی نظامهای حقوقی بر مبنای مؤلفههای مرجع - آزادی، قدرت و تسلّط تام - از یکدیگر تفکیک و مدلبندی شدهاند. در مدل سیاست جناییِ آزادیمحور مؤلفه مبنا، آزادی است و رویکرد اسناد بینالمللی نیز ترویج این مؤلفه در سیاست جنایی کشورها میباشد. در این مدل، با توزیع قدرت میان اجزای نظام حکمرانی و برقراری نظارتِ متقابل، شاخصهایی برای پلیس تعریف میشود تا از رهگذر آن شاخصها، هم پلیس بتواند به وظایف قانونی خود عمل نماید هم آزادیهای مشروع شهروندان حفظ گردد. در مدلهای آزادیمحور با پیشبینی شاخصها و سیاستگذاری مطلوب سعی میشود توازنی میان آزادیهای مشروع متهم، منافع جامعه و انجام وظایفِ قانونی پلیس برقرار گردد. نظامهای آزادیمحور، شاخصهایی برای کنشگری پلیس تعریف و شناسایی نمودهاند. کنشگری مراجع قضایی و پلیسی در مدار قانون و بر اساس تجویز پیشین قانون، نظارت بر کنشگری پلیس، مداخله در امور شهروندان بنا به اصل ضرورت و آیینمداری کنشگری پلیس از جمله این شاخصهاست. با مطالعه اسناد بینالمللی و قوانین اساسی و کیفری ایران میتوان گفت الگوی مورد پذیرش در سیاست جنایی ایران، در مرحله کشف جرم و تحقیقات مقدماتی، مدل آزادیمدار است. این پژوهش با شیوه توصیفی – تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای در پی شناسایی و تبیین شاخصهای فعالیت پلیس در مدل آزادیمحور سیاست جنایی است.